Hâdimî’nin mecmau tefârîki’l-kelimât adlı eserinin tahkiki

Abstract

olarak hazırlamış olduğumuz çalışmamızın amacı 18. yüzyılda yaşamış çok yönlü bir Osmanlı âlimi olan Ebû Saîd Muhammed el-Hâdimî’nin Mecmau tefârîki’l-kelimât fî tehâlüfi’l-mefhûm beyne tevâfuki’l-ibârât adlı furûka dair eserinin tahkikli metnini ortaya çıkarmaktır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, Arap dili ve edebiyatında tarihsel bir sürecin ürünü olan furûk olgusunun tarihsel gelişimini ele aldık. Erken dönem ve Ebû Hilâl el-‘Askerî ile başlayan yeni dönem olmak üzere iki döneme taksim ettiğimiz süreçte husûle gelen literatürün muayyen eserler üzerinden tanıtımını yaptık. İkinci bölümde, tezimizin konusu olan Mecmau tefârîki’l-kelimât’ın müellifi Ebû Saîd Muhammed el-Hâdimî’nin hayatı ve eserleri hakkında bilgi verdik. Sonrasında Mecmau tefârîki’l-kelimât’ın muhteva özelliklerinden bahsetttik. Ayrıca söz konusu eserde müellifin yararlandığı kaynakları verdikten sonra eserin tahkikli metnini hazırlarken yararlandığımız dijital nüshalarının tanıtımını yaptık ve metni tahkik ederken takip ettiğimiz yöntem hakkında bilgi verdik. Üçüncü ve son bölümde ise Mecmau tefârîki’l-kelimât adlı eserin tahkikli metnini oluşturduk. Arap Dili, Furûk, Mecmau tefârîk’il-kelimât, Hâdim, Ebû Saîd Muhammed el-Hâdimî, Osmanlı Devleti, Lügat.The aim of this study is to reveal verified text of the book titled as “Majma tafariq al-kalimat fi takhaluf al-mafhum bayna tawafuq al-ibarat” on Furuq which was compiled by Ottoman scholar Abu Said Muhammad al-Khadimi who lived in eighteenth century. This study consists of three chapters. In the first chapter, we examined development process of the furuq phenomenon which has come to existance in Arabic language and literaure during historic process. Then we promoted the furuq literature via particular works that occured in early and late periods. In the second chapter we mentioned about Abu Said Muhammad al-Khadimi’s life and works then content specifications of his Majma tafariq al-kalimat. Also we promoted the digital copies which we used in critical edition after citing the sources of Majma tafariq al-kalimat. Then we gave an outline of the methodology that we followed during the critical edition. In the third and last chapter, we composed verified text of Majma tafariq al-kalimat. Key Words: Arabic Language, Furuq, Majma tafariq al-kalimat, Hadim, Abu Said Muhammad al-Khadimi, Ottoman Empire, Dictionary