Altayca Almış Kaan destanı (giriş-metin-aktarma-dizin)

Abstract

Yüksek lisans tez çalışmasında Altay destanı Almıs Kaan destanının metni Latin harflerine aktarılmış ve destanın Türkiye Türçesine çevirisi hazırlanmıştır. Bir metnin anlaşılması ve çevirisindeki doğruluğun kanıtlanması için dizin-sözlüğe ihtiyaç duyulacağından Destanın Türkiye Türkçesine çevirisini desteklemek ve okuyucunun kelime anlamına rahat ulaşmasını sağlamak amacıyla bir dizin-sözlük hazırlanmıştır. Bir metnin ya da konuşmanın değeri, ait olduğu bilime hakimiyeti, kelime sayısında saklıdır. Kelimelerin az tekrarı, metindeki kelime sayısını arttırır. Bu da metnin zenginliğini gösterir. Anlatımın zenginliğini gösteren kelime sıklığına ve çoktan aza kelime sıklığına bu çalışmada yer verilmiştir. Altay Türkçesi, hem Eski Türkçe döneminin hem de Orta Türkçe döneminin dilbilgisi özelliğini göstermektedir. Destanda geçen bazı dilbilgisi konuları destandan alınan kelimelerle örneklenmiştir. Destanın anlatımını genellemek amacıyla giriş bölümünde nesir olarak destan özetlenmiştir. Destanlar her ne kadar farklı coğrafyalarda geçen konuları işlese de köken birliği olan toplumlarda benzer özellikler göstermektedir. Altay Türkçesinden çevirilen bu destanda da Anadaolu sahası destanlarındaki motiflerle benzerliğe rastlanmaktadır. Giriş bölümünde, tesadüfi olmayan bu bezerliklerden bazı motiflere işaret edilmiştir. Anlam bakımından ortak kullanılan benzer kullanımlarından iki örnek verilerek ortak dile işaret edilmiştir. Destan’daki kahramanın bir zamanlar yaşamış olan gerçek kahramandan alınacağını somutlayabilecek bir tespite çalışmanın önsözünde yer verilmiştir. Yine önsözde destanın kaynağı ve kim tarafından düzenlendiği açıklanmıştır. Destanla ilgili çalışmaların kaynakları tezin kaynaklar bölümünde yazar adına göre sıralanmıştır.Master thesis by Veli Gül Title of thesis: Altayca Almıs Kaan Destanı Giriş-Metin-Aktarma-Gramer-Dizin” (Altay epic Almıs Kaan, text, translation, grammar, index) My master's thesis consists of the Alay text, translation into Turkish, word indeks, grammar and lexicografic frequency lists of the vocabulary of Almıs Kaan, an Altay epic. The word index of the thesis shows the suffixes for all the occurence as well as the meaning of each entry. The lexicografic frequency lists of the study show the vocabulary first in alphabetical order, then in descending order according to frequency. Key words: Altay epic, Altay grammar, Altay vocabulary.