Profesyonel voleybolcuların mükemmeliyetçilik, stresle başa çıkma stratejileri ve bilişsel duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Amaç: Bu tez kapsamında temel amaç; profesyonel voleybolcularda mükemmeliyetçilik, stresle başa çıkma stratejileri ve bilişsel duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın bir diğer amacı; bu kavramları çeşitli demografik değişkenlere göre incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, amaçlı örnekleme yöntemiyle ile seçilmiş, 2023-2024 sezonunda Türkiye Voleybol Federasyonu’na bağlı kulüplerde 18-35 yaş aralığındaki spora aktif olarak devam eden lisanslı 50 erkek ve 110 kadın toplam 160 profesyonel voleybolcu katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, “Kişisel Bilgi Formu”, “Spora Özgü Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği”, “Sporda Stresle Başa Çıkma Stratejileri Envanteri” ve “Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği” kullanılmıştır. Grup farklılıkları için varyans Scheffe çoklu karşılaştırma testi, ölçek puanlarının ilişki analizinde Pearson Korelasyon Analizi ve bağımlı-bağımsız değişkenlerin yordanmasına ilişkin ise çok değişkenli regresyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre; voleybolcularda mükemmeliyetçiliğin alt boyutlarından hatalarla aşırı ilgilenme ve aile baskısı ile stresle başa çıkma ve bilişsel duygu düzenleme alt boyutları arasında da pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Voleybolcuların stresle başa çıkma stratejileri ile bilişsel duygu düzenleme becerileri boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca bilişsel duygu düzenleme düzeylerinde yaş, cinsiyet, oynadıkları lig ve milli olma deneyimine göre anlamlı farklılık bulunmuştur; bununla beraber mükemmeliyetçilikleri ve stresle başa çıkma stratejilerinde de yaşa göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sonuç: Sonuç olarak, voleybolcuların mükemmeliyetçilik, stresle başa çıkma stratejileri ve bilişsel duygu düzenleme becerileri puanlarında gruplar arası farkların olduğu; bunun yanı sıra, kendini suçlama, kabul etme, yıkım gibi duygu düzenleme becerilerinin mükemmeliyetçilik ve stresle başa çıkma stratejileri tarafından anlamlı olarak yordandığı görülmüştür.

Objective: The primary aim of this thesis is to examine the relationship among perfectionism, stress coping strategies, and cognitive emotion regulation skills in professional volleyball players. Additionally, the study aims to investigate these constructs in relation to various demographic variables. Materials and Methods: The study involved 160 professional volleyball players, including 50 men and 110 women, aged 18-35, who were actively participating in licensed clubs affiliated with the Turkish Volleyball Federation during the 2023-2024 season. Participants were selected using a purposive sampling method. Data collection instruments included the “Personal Information Form”, the Sport-Specific Multidimensional Perfectionism Scale”, the “Sport Stress Coping Strategies Inventory” and the “Cognitive Emotion Regulation Questionnaire”. Statistical analyses employed in the study included the Scheffe post-hoc test for group differences, Pearson Correlation Analysis for examining relationships among scale scores, and multivariate regression analysis for predicting the influence of independent and dependent variables. Results: According to the analysis results, significant positive correlations were found between the subdimensions of perfectionism—specifically, excessive concern with mistakes and family pressure—and the subdimensions of stress coping and cognitive emotion regulation among volleyball players. Additionally, there were significant positive relationships between the dimensions of stress coping strategies and cognitive emotion regulation skills. Moreover, significant differences in cognitive emotion regulation levels were observed based on age, gender, league participation, and national team experience. Similarly, significant age-related differences were identified in both perfectionism and stress coping strategies. Conclusion: As a result, there were significant differences among volleyball players in their scores for perfectionism, stress coping strategies, and cognitive emotion regulation skills. Additionally, it was found that emotion regulation skills such as self-blame, acceptance, and rumination were significantly predicted by perfectionism and stress coping strategies.