Mısır ve Suudi Arabistan’ın ekonomik yapıları ile karşılıklı ekonomik ilişkilerinin değerlendirilmesi

Abstract

Mısır 74 milyonluk nüfusu ile Orta Doğu Bölgesinin en kalabalık ülkesi ve Suudi Arabistan’dan sonra Ortadoğu’nun en büyük ekonomisi olan Mısır, sanayileşme sürecine girmiş olmakla birlikte tarım hala GSYİH (%16.4) içinde önemli bir yere sahiptir. Nüfusun %30’u halen tarım sektöründe çalışmaktadır. Doğal gaz ve petrol üretiminin yanı sıra (GSYİH’ nın %8’i), hazır giyim ve tekstil ile turizm sektörleri ülkenin önemli ihracat girdisini oluşturmaktadır. Çimento, çelik, kimyasallar, ilaç ve bazı tüketim ürünleri sanayinin diğer alt sektörleridir. Bugüne kadar devlet kontrolünde olan Mısır Lirası, Ocak 2003 sonunda dalgalı kur sistemine geçilmesiyle dolar karşısında %25 oranında değer kaybetmiştir. Bu gelişmeye bağlı olarak ihracatta önemli bir artış meydana gelmiştir. Ülkenin en önemli döviz girdileri, yurtdışında yaşayan Mısırlıların ülkelerine yaptıkları döviz transferleri, petrol ihracatı ve Süveyş Kanalı gelirleridir. Süveyş Kanalı gelirleri, sanıldığından çok daha çabuk artmaya başlamıştır, Körfez’i terk eden Mısırlı işçiler tekrar işlerinin başına dönmüş, ihracat gelirlerinde de beklenen azalma olmamıştır. Mısır ekonomisi, genel olarak bulunduğu bölge dolayısıyla dışardan gelecek etkilere karşı duyarlı olmasına rağmen önümüzdeki dönem için olumlu bir görünüm sergilemektedir. Turizm, doğal gaz, Süveyş Kanalından elde edilen gelir gibi ülkenin klasik gelir kaynakları ile Körfez ülkelerinde sürmekte olan yenilenme faaliyetlerinin sonucunda canlanan inşaat sektörü ülke ekonomisinin lokomotifi konumundadır. Suudi Arabistan ekonomisi petrole dayanmaktadır. Petrol dışındaki sektörler pek gelişmemiştir. Ekonomisinin petrole bağımlı olmasından dolayı, petrol fiyatlarının değişmesi ülkeyi doğrudan etkimektedir. Suudi Arabistan da petro-kimya sektörü ve demir çelik sektörü gelişmiştir. Bu sektörlerin dışındaki sanayi sektörleri gelişmemiştir. Suudi Arabistan da inşaat sektörü son yıllarda hareketlenmiştir. Enerji, su, telekomünikasyon ve petro-kimya alanlarındaki yatırımlar nedeni ile bu sektörün büyümeye devam etmesi beklenmektedir. Ülke ekonomisinde dış ticaret çok önemli yere sahiptir. Ürettiği petrolü ve petro-kimya ürünlerini ihraç etmekte, ülkenin ihtiyacı olan ürünler ithal etmektedir. Ülke yabancı sermayeye açıktır. Suudi Arabistan 2005 yılında Dünya Ticaret Örgütüne üye olmuştur. (DTÖ) üyeliği, Suudi Arabistan’da ticaretin uluslar arası standartlara göre yapılabilmesi açısından önemli bir gelişmedir. Mısır ve Suudi Arabistan temel kaynaklar bakımından aynı doğal kaynaklara sahip olduklarından dolayı kendi aralarında ticari ilişkiler gelişmemiştir. Her iki ülkenin de ticaret yaptığı ülkeler ABD, Avrupa ülkeleri ve Uzak Doğu ülkeleridir. Mısır, Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşmasını imzalamıştır. Mısırda yatırım yapan Türk yatırımcıların sayısı artmaktadır. Özellikle tekstil firmaları Mısırda yatırım yapmak istemektedirler. Mısırdaki yatırım teşvikleri, ucuz işgücü ve diğer girdileri ve ikili, bölgesel anlaşmalarıyla birlikte Afrika’ya girişte önemli kapı olması Mısır’ın tercih edilmesine neden olmaktadır. Suudi Arabistan ile Türkiye arasında dış ticaret, son yıllarda gelişme göstermiştir. Suudi Arabistan’a ihracatımız, ithalatımızdan azdır. Egypt is the most crowded country of Middle East Region with its 74 millions populations, and it is also the second biggest economy in the Middle East after Saudi Arabia, although this country entered the industrialization process, agriculture has still an important place (16.4%) in GSYIH. 30% of the population is already employed in the agricultural sector. In addition to the natural gas and petroleum production (8% of GSYIH), the ready-made clothing and textile and tourism sectors form the important exportation inputs of country. The cement, steel, chemicals, medicines and some consumption products are the other sub-sectors of the industry. Egypt lira, which is under the governmental control till today, when the floating rate system was started to be implemented in the end of January 2003 lost value with the proportion of 25% against dollar. An important increase occurred in the exportation as depending on this development. The most important exchange inputs of the country are the exchange transfers of the Egyptian people living at abroad to their own countries, petroleum exportation and the Suez Canal proceeds. Suez Canal proceeds started to increase much more than expected. The Egyptian people that left the gulf returned again to their works and also the expected decrease did not take place in the exportation proceeds as well. The Egypt economy exhibits a positive image for the next period although it is sensitive to the influence coming from outside because of region in which it is situated in general. The construction sector which revealed as a result of renovation activities which continue in the Gulf countries together with the classical profit resources of the country such as tourism, natural gas, Suez Canal proceeds is the leading sector of the country economy. The Saudi Arabia economy depends on petroleum. The sectors other than petroleum are not developed much. Because its economy is dependant on petroleum the changes in the petroleum prices directly influence the country. The petroleum-chemicals sector and the iron-steel sectors have developed in Saudi Arabia. The industrial sectors other than those are not developed. The construction sector in Saudi Arabia started to develop in the last years. Because of the investments made on the energy, water, telecommunication and petroleum-chemicals areas, this sector is expected to continue to develop. The foreign commerce has a very important role in the country economy. It exports the petroleum and the petroleum-chemical products produced, and the products that are needed by the country are imported. The country is open to foreign capital. Saudi Arabia became a member to the World Trader Organization in the year 2005. The WTO membership is an important development for performing the trade according to the international standards. Because of the fact that Egypt and Saudi Arabia have the same natural resources with regard to the basic resources, the commercial relationships between these countries have not developed sufficiently. The countries with which both of the countries make trading are USA, European Countries and the Far East countries. Egypt signed the Free Trade agreement with Turkey. The number of the Turkish investors which invest in Egypt increases. Particularly textile companies want to make investments in Egypt. Because of the investment incentives existing in Egypt, inexpensive workforce and other input, and because it is an important gate to the entry into Africa together with the mutual and regional agreements, Egypt is especially chosen for investments. The foreign trade between Saudi Arabia and Turkey showed a development in last years. Our exportation to Saudi Arabia is less than our importation.