Türkiye basınında Suriyeli mülteci kadın imgesi : Farklı yaklaşımlar

Abstract

Bu çalışmada Türkiye’ye göç eden Suriyeli mülteci kadınların ulusal basındaki temsil biçimleri incelenmiştir. Araştırmanın kuramsal kısmı medyada temsil ve söylem tartışmaları çerçevesinde yürütülmüştür. Hayatının birçok alanında ayrımcılığa maruz kalan Suriyeli mülteci kadınların medyada ne tür temsil ve söylemler üzerinden sunulduğunun anlaşılması için farklı ideolojik çizgiye sahip 8 ulusal gazetenin (Sözcü, Hürriyet, Sabah, Haber Türk, Yeni Şafak, Cumhuriyet, Birgün, Evrensel) haberleri ile çevrimiçi yayın portalı Bianet’in, Suriyeli mülteci kadın haberlerindeki temsil sunumlarına da bakılmış, söz konusu gazeteler ile farkları görülmeye çalışılmıştır. Toplumsal güç ilişkilerinin temsil ve söylem biçimlerini belirlediği iddiasını savunduğumuz bu araştırmada, Suriyeli mülteci kadınların haber metinlerinde hem mağdur hem de fail olarak temsil edildiği görülmüştür. Suriyeli kadınlar mağduriyetleri üzerinden haber konusu yapıldığı metinlerde sıklıkla ölüm, cinayet, şiddet, fuhuş, yoksulluk, kuma gibi başlıklar üzerinden kurbanlaştırılırken; fail olarak haber konusu oldukları metinlerde fuhuşa karışan, yuva yıkan, şiddetin faili, dolandırıcı gibi stereotipik (kalıpyargı) biçimler üzerinden temsil edildikleri saptanmıştır. Ayrıca Suriyeli mülteci kadınlara yönelik haberlerin genellikle ‘hak odaklı habercilik’ anlayışından yoksun olduğu anlaşılmış olup, bazı gazetelerin ise haber metinlerinde Suriyeli kadınları insani boyutlarda ele aldıklarını söyleyebiliriz.

The subject matter of this thesis is the ways that Syrian female refugees are represented in national press. The theoretical perspective of the study is based upon the discussions on the matter of representation and discourse in the media. In order to understand how Syrian female refugees, who happen to experience all kinds of discrimination in life, are presented by the media, eight national newspapers different in their ideological perspectives have chosen to be analyzed. The newspapers are Sözcü, Hürriyet, Sabah, Haber Türk, Yeni Şafak, Cumhuriyet, Birgün, Evrensel and news portal Bianet are also analyzed and compared with the aformentioned newspapers. In this research, it is argued that power relations in the society determine the national discourse and ways of representation. In this regard, Syrian female refugees are represented in the news both as actors and victims. They are sometimes associated with death, murder, violance, adultery, poverty, being cowife as the victims. Other times they are represented as stereotypical actors and perpetrators as murderers, home wreckers, adulterers, and scammers. Furthermore, it is figured out that the news regarding Syrian refugee women are generally devoid of the concept of the reporting focused on rights and we may say that some newspapers covered Syrian women in humanitarian dimensions in their news.