Kosova’daki milli kimlik oluşumu (1980-2016)

Abstract

Bu tezde Kosova’daki milli kimlik oluşumu tarihsel ve sosyo-politik perspektiften ele alınmaktadır. Kosovalı kimliğinin ne olabileceği ve ne olacağı tartışması, politik nüanslarla hassas bir konudur. Bu araştırmada, çok katmanlı kimlik ve “kurumsal kimlik” kavramları üzerinde durularak Kosova'nın kimliğinin nasıl kavramsallaştırabileceğine dair bir model önerilmektedir. Bu model kurumsal ve çok-katmanlı konseptleri üzerine oluşturulmaktadır. Kurumsal model, kimliği sadece devlet kurumlarıyla sınırlı değil gündelik hayatın değişken koşullarında da oluşturulmasını kavramsallaştırır. Buna vesile olan kurumlar –aile, okullar, işyeri, medya, sanat gibi– günümüz toplumlarının başat ideolojik aygıtları el alınmaktadır. Çokkatmanlı model ise, kimliği üç dereceli olarak kavramsallaştırır. Bu konsept bakımından kimlik algıları terk edilmeye değil, daha ziyade genişletilmiş ve iç içe geçmeye ihtiyaç duyar. Tarihselve sosyo-politik faktörleri göz önüne bulundurarak bu modellerin bir çıkarımı olarak Arnavut ulusal kimliği Kosovalı Arnavutlar için birinci dereceli kimlik olmaya devam ediyor ve icat edilecek başka bir ulusal kimliğe de gerek olmamaktadır. Fakat bununla birlikte demokratik bir siyasal kimliği inşa etmek ve sağlamlaştırmak, aynı zamanda “Avrupalı” değerleri ve normları kabullenmek, çok-katmanlı Kosovalı kimliği sürdürmek için hayati önem taşımaktadır.This thesis is about the formation of national identity in Kosova from historical and sociopolitical perspective. The debate about Kosovar identity, what it is and what it will be, is a sensitive topic with political nuances. In this research the concepts of multi-layered identity and institutional identity is elaborated. Institutional model involves not only the formation of identity through governmental institutions but also deals with daily life conditions. Such institutions that influence the formation of new identities as schools, work places, mass media,arts etc. also serve as ideological mechanisms. Multi-layered model conceives identity as a third-order concept. In this model perceptions of identities need not to be abandoned but rather expanded and nested into one another. Considering historical and socio-political factors, based on these two models we can conclude that the Albanian national identity remains the first-order identity for Kosovar-Albanians, with no need for the invention of a new one. However, the construction and consolidation of a political, democratic identity and acknowledgement ofEuropean values and norms are vital for the evolution and continuation of multi-layered identity in Kosovo.