Türkiye’ nin tarımsal yapısında değişim ve GAP örneği

Abstract

Tarım, özellikle de modern tarım, uzun yıllar boyunca toprağa bağımlı bir ülke olan Türkiye'de hep bir kurtuluş yolu olarak görülmüştür. Cumhuriyet'in ilk yıllarında üzerinde daha çok düşünülen, tartışılan ve yapıcı düzenlemeler yapılan bu ilk dönemin aksine, 1950 sonrasında yeni teknolojilerin girmesiyle sık sık liberal politikalara başvurulmuş, köy ve tarım, insan ve ürün olarak değil, oy ve oy deposu olarak görülmeye başlanmıştır. Ancak sorunların giderek büyümesi ve bölgelerarası eşitsizliğin kamu düzenine potansiyel bir tehlike oluşturduğu gerçeğinin görülmesi, yönetimleri yeni arayışlara itmiştir. Dünyadaki birçok benzeri gibi bir bölgesel entegre kalkınma projesi olan, ancak ekonomik, toplumsal ve siyasal etkisinin sadece tesis edildiği bölgeyi değil, tüm ülkeyi etkilemesi beklenen Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), bu arayışların en tipik örneğidir. Çalışmada, GAP'la birlikte özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde modern tarımsal yapının, bu yapının olası bir sonucu olarak yeni sanayi kollarının ve buna bağlı olarak da istihdam sorununun çözülüp, çözülemeyeceği, daha somut bir deyişle yaraya ne kadar merhem olacağı araştırılmıştır. Türkiye'de tarımsal yapının değişimi, bölgesel kalkınma planları ve GAP'ın ele alındığı tezde, yöntem olarak mevcut veriler değerlendirilerek kaynak taramaya başvurulmuş, dünden bugüne Türkiye'nin tarımsal gelişim-değişim macerası ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, akademisyenlerin konu hakkındaki çalışmaları ile sivil mesleki kurum ve kuruluşların, bunun yanında GAP İdaresi'nin ve projeyle ilgili diğer devlet kuruluşlarının (DPT, DİE v.b.) araştırmaları, istatistik ve verileri kaynak olarak kullanılmıştır. Çalışmada, mevcut ve görünebilen durumuyla başta seçilen hedeflere epeyce uzak olduğu uzmanların görüşleriyle de teyit edilen GAP'ın, hesaba katılmayan, siyasal sorunların çatışmaya varmasıyla yaşanan olağanüstü göç ve buna bağlı olarak kırın terkedilmesi gibi önemli olumsuzluklarla ek önlemlere muhtaç olduğu ifade edilmiştir. Ama, bunun için de daha geniş bir ekonomik, toplumsal ve siyasal görüş açısının varlığına ihtiyaç duyulmaktadır. Tezin Sonuç ve Öneriler bölümünde bu noktaya madde madde değinilmiştir.Agriculture, especially the modern agriculture is considered for a long term the best way for survive in Turkey. 1950 sc they applied yiberal political solitouns, agriculture and peasunt were not human beıng or product, they use thirn vote instrument opposite in early Kepublic, there were lotof discussions and concrete methods about agrucultire methods. The project of Southeast Anatolia (GAP) is cohsidered to abolish inequality and solve the economical and political problems. In this paper we try to explain whether the GAP can solve these kıhal of problems or not. There fore we try to search agricultiral develepment in turkey and to do visible changebility. In this approach we cooperate NGO's and governmental organisations, and get information frem tehese sources. İn this paper we would like to show how difficult to meet with the primany targets about GAP, because the sam problems are shill going on about daily life. To understand and to salve the problems a differert perspective is a must.