Yangın eğitimlerinde kullanılan sanal gerçeklik simülasyonu ve dijital ekran uygulamalarının etkinliğinin araştırılması

Abstract

Son dönemlerde yapılan İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında, gelişen teknolojinin önemi bu çalışmaların da farklı bir yöne doğru evrilmesine sebep olmuştur. Endüstri 4.0 kavramı ile birlikte hayatımıza giren sanal gerçeklik ve dijital ekran uygulamalarının eğitimlerde kullanılması bireylerin güvenlik farkındalıklarının artmasına, dolaylı olarak güvenlik kültürü çalışmalarının da geliştirilmesine katkı sağlamıştır. İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında alınabilecek maksimum verimin çalışanlarda davranış değişikliği sonucu gerçekleşeceği aşikârdır. Bu nedenle çalışanların uygun ve sürekli eğitim ile güvenlik algılarının en üst düzeyde tutulması sağlanmalıdır. Bu bağlamda gerçekleştirilen çalışmanın temel amacı, sanal gerçeklik ve dijital ekran uygulamaları ile verilen yangın eğitimlerinin bireylerde farkındalığı artırmak ve yangın güvenliği becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlayıp sağlamadığının değerlendirilmesidir. Bu çalışmanın amacı, üniversitelerde öğrencilerin ve akademisyenlerin temel yangın güvenliği becerilerinin öğretimine, yangına hazırlıklı olma durumlarını ve yangın anlarındaki ortak davranış şekillerine yönelik durumlarını sanal gerçeklik ile yangın simülasyonu ve dijital ekran yangın simülasyonu vasıtasıyla yangın söndürme sistemlerini kullanarak ve sonrasında geleneksel yangın eğitimleriyle karşılaştırarak ortaya koymaktır. Çalışmada, 10 adet çoktan seçmeli sorudan oluşan deneysel yöntemlerden tek grup ön-test son-test, ölçek için hazırlanan 31 ve 6 görüşme sorusu, yangın eğitimlerinin geliştirilmesi adına hazırlanan 38 anket sorusu olmak üzere 85 soru uygulama, ölçek ve yüz yüze görüşme yapılmıştır.

In recent Occupational Health and Safety studies, the importance of developing technology has caused these studies to evolve in a different direction. The use of virtual reality and digital display applications, which entered our lives with the concept of Industry 4.0, in trainings contributed to the increase of security awareness of individuals and indirectly to the development of security culture studies. It is obvious that the maximum efficiency that can be obtained in Occupational Health and Safety studies will occur as a result of behavioral changes in employees. For this reason, it should be ensured that the safety perceptions of the employees are kept at the highest level with appropriate and continuous training. The main purpose of the study carried out in this context is to evaluate whether the fire training given with virtual reality applications and digital display applications contributes to the development of fire safety skills and raising awareness in individuals. The aim of this study is to reveal the teaching of basic fire safety skills of students and academicians at universities, their fire preparedness and their common behavior in fire situations by using fire extinguishing systems through virtual reality fire simulation and digital display fire simulation and then to compare it with traditional fire trainings. In the study, 85 questions including one group pre-test post-test, 31 prepared for the scale, 6 interview questions, one of the experimental methods consisting of 10 multiple-choice questions and 38 survey questions prepared for the development of fire trainings, the scale and face-to-face interviews were conducted.