Publication: Ödemede bulunan kefilin alacaklıya halef olması ve hukuki sonuçları
Abstract
Konu: Ödemede Bulunan Kefilin Alacaklıya Halef Olması ve Hukuki Sonuçları Yazar: Müslüm Karataş Özet: Kefilin asıl borçluya karşı rücu hakkına sahip bulunması, ödeme yaptığı nispette alacaklının haklarına halef olmasının bir sonucudur. TBK 496 hükmünde düzenlenen halefiyet, rücu hakkının bir fer’i olup, kefilin rücu hakkını gerçekleştirmeye ve güçlendirmeye yönelik bir araçtır; zira burada esas olan kefilin rücu hakkıdır. Ödemede bulunan kefil “alacak hakkının” değil, “alacaklının haklarına” halef olur. Alacaklı hakları kavramına ise, alacağa bağlı bulunan teminatlar ve diğer fer’i haklar girer. Kefile kanundan doğan halefiyet sebebiyle rücu hakkının tanınmasındaki amaç, özellikle asıl borçlu ile arasında hiçbir hukuki ilişki olmayan kefili asıl borçluya karşı savunmasız bırakmamak ve kefilin, kefalet altına alınmış borç için verilmiş diğer teminatlardan yararlanmasını sağlamaktır. Kefilin himayesi maksadıyla konulmuş olan halefiyet kuralı emredici niteliktedir ve önceden bu hükmün kefile tanıdığı himayeden feragat etmek mümkün değildir. Kefilin ödemede bulunması ile asıl borç sona ermediği gibi, tarafların herhangi bir müdahalesi olmaksızın alacaklıya ait haklar kanun gereği kendiliğinden kefile intikal etmektedir. Kefil alacaklıya halef olmak istiyorsa, asıl borçluya ait def’i ve itirazları alacaklıya karşı ileri sürmekle yükümlü olduğu gibi, yaptığı ödemeden de borçluyu haberdar etmek zorundadır. Aksi takdirde rücu hakkını kaybeder.
The guarantor’s recourse against the main debtor is the result of the subrogation of the creditor’s right as much as the guarantor’s payment to the creditor. The subrogation according to Art. 496 of Turkish Law of Obligations (TLO) is accessory right. It is also an instrument to implement the recourse of the guarantor and to strengthen this right. Since the main factor in this Art. is guarantor’s recourse. The guarantor who made the payment is not the subrogee of “right of credit” but he is subrogee of “creditor’s rights”. Under the concept of the “creditor’s rights” we can deem the guaranties of the credit and the other secondary rights. The main purpose of the recourse arising from legal subrogation right of the guarantor is not to leave the guarantor defenseless against the main debtor because there is not any legal relationship between them, and is to give the guarantor the opportunity to benefit from the other guarantees given for the debt. The subrogation rule which is put for the benefit of the guarantor is statutory and it is not possible to renounce this protection right beforehand. The main debt does not cease upon the payment of the guarantor and the rights belonging to the creditor pass to the guarantor without needing any intervention of any party. If the guarantor wants to be subrogee of the creditor, he must allege the pleas and objections against to the creditor and he must inform the debtor concerning the payments made to the creditor.
The guarantor’s recourse against the main debtor is the result of the subrogation of the creditor’s right as much as the guarantor’s payment to the creditor. The subrogation according to Art. 496 of Turkish Law of Obligations (TLO) is accessory right. It is also an instrument to implement the recourse of the guarantor and to strengthen this right. Since the main factor in this Art. is guarantor’s recourse. The guarantor who made the payment is not the subrogee of “right of credit” but he is subrogee of “creditor’s rights”. Under the concept of the “creditor’s rights” we can deem the guaranties of the credit and the other secondary rights. The main purpose of the recourse arising from legal subrogation right of the guarantor is not to leave the guarantor defenseless against the main debtor because there is not any legal relationship between them, and is to give the guarantor the opportunity to benefit from the other guarantees given for the debt. The subrogation rule which is put for the benefit of the guarantor is statutory and it is not possible to renounce this protection right beforehand. The main debt does not cease upon the payment of the guarantor and the rights belonging to the creditor pass to the guarantor without needing any intervention of any party. If the guarantor wants to be subrogee of the creditor, he must allege the pleas and objections against to the creditor and he must inform the debtor concerning the payments made to the creditor.