Türkiye'de ortaöğretim (lise) din dersi öğretim programları ve ders kitaplarında ahiret inancı öğretimi

Abstract

Tanrı inancına sahip birçok dinin inanç esasları içerisinde ahiret inancı yer aldığını söylemek mümkündür. Ahiret inancı, dünya hayatının ardından gelen ve dünya hayatındaki yaşantıyla ilişkili ikinci bir hayatın varlığına inanmak anlamına gelmektedir. Dünya hayatı ile ahiret hayatı arasındaki bu ilişki, ahiret inancının aynı zamanda bir ahlâk konusu olmasını da beraberinde getirmektedir. Zira bu duruma göre ahiret inancı, dünya hayatında insan için bir takım ahlaki sorumlulukların yerine getirilmesi açısından itici bir güç olarak karşımıza çıkmaktadır. Ahiret inancının, din derslerine konu edinilmesini iki açıdan düşünmek mümkündür: Bunlardan birincisi ahiret kavramının ve ahirete dair bilgilerin öğretilmesi; ikincisi ise inancın tutum ve davranışa yansıması doğrultusunda ahiret bilincinin kazandırılmasıdır. Gençlik ve din üzerine yapılan çalışmalarda, gençlerin merak ettikleri ve aynı zamanda çeşitli soru ve problemlerinin olduğu konular arasında ahiret hayatı ve ahirete dair kavramların olduğu tespit edilmektedir. Gerek ahiret bilinci boyutu gerekse gençlerin konuyla ilgili problemleri dikkate alındığında, örgün din eğitimi çerçevesinde ahiret inancı konusunun nasıl ele alındığını tespit etmek bir problem alanı olarak ortaya çıkmaktadır. Bahsi geçen hususlardan hareketle çalışmamızda, Cumhuriyet dönemi ortaöğretim/lise din derslerinde ahiret inancı ve öğretimi konusu, din dersi öğretim programları ve ders kitapları kapsamında doküman analizi metodu ile betimsel analiz tekniği kullanılarak incelenecektir.

It is possible to say that belief in the hereafter is included in the belief principles of many religions that have a belief in God. Belief in the Hereafter means believing in the existence of a second life that comes after the worldly life and is related to the life in this world. This relationship between the life of this world and the life of the hereafter brings the belief in the hereafter to be a moral issue at the same time. Because, according to this situation, belief in the hereafter appears as a driving force for human beings in terms of fulfilling certain moral responsibilities in worldly life. It is possible to think of the belief in the hereafter as the subject of religious classes in two ways: First, teaching the concept of the hereafter and information about the hereafter; the second is to gain awareness of the hereafter in line with the reflection of belief on attitudes and behaviors. In the studies on youth and religion, it is determined that the concepts of the hereafter and the life in the hereafter are among the subjects that young people are curious about and at the same time have various questions and problems. Considering both the dimension of awareness of the hereafter and the problems of young people on the subject, it occurs as a question to determine how the issue of belief in the hereafter is handled within the framework of formal religious education. Based on the aforementioned issues, in our study, the subject of belief in the hereafter and teaching in the secondary/high school religion classes in the Republic period will be examined using the document analysis method and descriptive analysis technique within the scope of the curriculums and textbooks of the religion classes.