Ciro İşleminin " Sorumluluk Doğuran Olay " Bağlamında İncelenmesi Ciro Edilen Çeklerin Tfrs Çerçevesinde Raporlanması

Abstract

Türkiye'de çekler ticari hayatta yoğun olarak ödeme aracı değil kredi aracı olarak kullanılmaktadır. Çekler de diğer kıymetli evrak türlerinde olduğu gibi ciro ile devredilmektedir. Fakat Türkiye'deki vadeli çek uygulaması ciro ve cirodan doğan yükümlülüklerin doğru raporlanması gerekliliğini ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle bu çalışmada çek ve çekin ciro edilmesinden doğan yükümlülüklerin raporlanması konusuna ağırlık verilmiştir. Türkiye'de ciro edilen çekler için, mevcut durumda yapılan muhasebe kayıtlan, ciro işleminden doğan risk ve yükümlülüklerin doğru ve anlamlı raporlanmasına olanak vermemektedir. Bu çalışmada Türkiye uygulamasında yoğun olarak kullanılan vadeli çek uygulamasının, işletmelerin finansal tablolannda ciro işleminin özelliğine uygun ve bu paralelde raporlanması gerektiği ele alınmıştır. Finansal raporlama açısından ciro işlemini özel yapan yön ise cironun sorumluluk doğuran olay olup olmadığıdır. Çünkü Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına göre sorumluluk doğuran olaylar için karşılık ayrılması gerekmektedir. Çeklerdeki ciro işlemi cironun teminat işlevi nedeniyle cirantayı gelecekte (çekin ödenmemesi durumunda) yükümlülük altına sokabilecektir. Bu olgu ciro işleminin yasal yükümlülükten kaynaklanan "sorumluluk doğuran olay" kapsamında değerlendirilmesine yol açmaktadır. Cironun "sorumluluk doğuran olay" etkisi nedeniyle TFRS bağlamında yapılacak raporlamada karşılık ayrılmasına konu edilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır.

The current accounting practise of endorsed cheque in Turkey not give "true and fair picture" in financial reporting. In this study, was questioned the reporting of endorsed cheque in the context of incurring a liability events. The endorsement lead the company to legal obligation in future. Because of this qualification of a endorsed cheque should be subject a provision practise in accounting. The endorsement have three functions: l)guaranty function, 2) recognation function and 3) ceding function. Because of the quaranty functions an endorsed cheque will incur a liability in the future. So endorsed cheque should be include the context of "incuuring a liability events".