Kemoterapi alan hematolojik malignansili hastalarda yaşam kalitesi

Abstract

Bu araştırma; kemoterapi alan Hematolojik Malignansi’li (Lösemi, Lenfoma, Multiple Myeloma) hastaların yaşam kaliteleri ve yaşam kalitelerini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla, tanımlayıcı olarak yapıldı. Veriler; yüz yüze görüşme yöntemiyle, hastaların bireysel ve hastalığa ilişkin özelliklerini tanıtıcı toplam 20 soru içeren anket formu ve yaşam kalitesini değerlendirmek için FACT-G (Functional Assessment of Cancer Therapy-General)’in Türkçe versiyonu kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesi, Statistical Package for Social Science (SPSS) programında istatistikçi tarafından yapıldı. Verilerin yorumlanmasında yüzdelik, t – testi ve anova varyans analizi kullanıldı. Olguların büyük çoğunluğu; % 52.7’si erkek, % 27.5’i 18 – 30 yaş grubunda, % 70.3’ü evli, % 62.6’sı çalışmamakta ve % 52.7’si SSK sağlık güvencesine sahiptir. Olguların % 44.3’ünü Lenfoma, % 40.7’sini Akut Lösemi, % 4.4’ünü Kronik Lösemi ve % 7.7’sini Multiple Miyeloma tanısı ile tedavi gören hastalar oluşturdu. Olguların % 34.1’i 0 – 6 ay aralığında tanı almışlardır. % 82.4’ünün halen kemoterapi aldığı ve bunların % 60.4’ünün yatarak tedavi aldığı belirlendi. Araştırmaya alınan olguların yaş grupları, öğrenim durumu, medeni durum, gelir düzeyi, hastaneye göre yerleşim yeri, ulaşım biçimi, sigara kullanımı, tanı zamanı, tedavi durumu, kemoterapi alma durumu, kemoterapi tedavisi üzerinden geçen süre, hastalıklarına ait bilgi sahibi olma durumları ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiler incelendiğinde; aralarında yaşam kalitesinin değişik parametreleriyle istatistiksel olarak anlamlı farkların (p<0.001; p<0.01; p<0.05) olduğu saptandı. Cinsiyet, yaşama durumu, çalışma durumları, sosyal güvence, yerleşim yeri, alkol kullanımı, hastalıklarının tanıları ile yaşam kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p>0.05). Araştırmamıza göre; olgularımızın sosyo-demografik ve hastalığa ilişkin özellikleri yaşam kalitelerini etkilemektedir. Kanserli hastalarda yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin tüm sağlık personeli tarafından bilinmesi gereklidir. Kanser, kemoterapi, yaşam kalitesi.

This descriptive study was performed to determine the quality of life and related factors of chemotherapy treated patients with Hematological Malignancy (Leukemia, Lymphoma and Multiple Myeloma). Data were obtained by interviewing with the patients face to face, by researchers and chemotherapy application nurses. Turkish version of FACT-G (Functional Assessment of Cancer Therapy-General) which reflects individual and cancer related features of the patients was used. Evaluation of the obtained data was performed by a statistician using Statistical Package for Social Science (SPSS). Percentage t-test and anova variance analysis were also used for evaluating the data. Most of the subjects were determined as 52.7 % male, belonging to 18- 30 age group 27.5 %. 70.3 % of the subjects were married, 62.6 % were unemployed and 5.27 % were government health insurance owners. 44.3 % of the subjects were diagnosed as lynphoma; 40.7 % were acute leukemia; 4.4 % were cronical leukemia and 7.7 % were multiple myeloma. In 34.1 % of the subjects, disease was diagnosed at 0-6 month interval. 82.4 % of the subjects were having chemotherapy currently and % 60.4 of these were hospital residents. When the relation between the quality of life and age groups, education levels, marital status, economical status, residence to the hospital including the transport type used, cigarette addiction, diagnosis times, treatment levels, chemotherapy receiving status, the time periods over chemotherapy, being informed about the disease status of the patients were investigated, statistically significant differences (p<0.001; p<0.01; p<0.05) were found. No significant difference was found (p>0.05) between the quality of life and sex, life condition, occupation, social guarantee, residence, alcohol consumption, diagnosis of the disease. According to our findings, the quality of life levels of our subjects were determined by their socio-demographic and disease related properties. Health workers should have know all the factors affecting the quality of life levels of cancer patients.