Müşterek avaryada sigortacının sorumluluğu

Abstract

Müşterek avarya, ortak bir deniz yolculuğuna çıkan gemi ve yükü korumak için bilerek ve isteyerek yapılan olağanüstü masraf ve fedakarlıkların, korunan değerlerce orantılı olarak yüklenilmesi olarak tanımlanabilir. Müşterek avarya hali bir risktir. Bu riske maruz kalma ihtimali olan değerlerin ilgilisi olan kişi, bu riske karşı bir sigorta korumasını bir prim karşılığında bir sigorta şirketinden satın alırsa, sigortacı dispeç raporuna göre sigortalının ödemek zorunda olduğu miktarı ödeme yükümlülüğü altına girer. Sigortacı ancak koruma verdiği rizikodan kaynaklanan müşterek avaryada, sigortalısının ödemekle yükümlü olduğu garame payını üstlenir. Sigortacının bir ödeme yükümlülüğüne girebilmesi için öncelikle usulüne uygun bir dispeçin yapılmış olması gereklidir. Türk Ticaret Kanununa göre müşterek avarya da sigortacının sorumluluğu sigorta konusunun gemi, yük veya navlun olmasında bir farklılık oluşturmaz. Türk Ticaret Kanunu 1393/ 1 maddesi uyarınca sigortalı tarafından diğer müşterek avarya ilgililerine ödenen müşterek avarya garame payı, sigortacıdan talep edilebilir. Sigortalının uğradığı zarardan dolayı kendi üstünde kalan kısmı da sigortacı tarafından tazmin edilir. Sigortacıya düşen zararın takdiri ve saptanması için yapılan masraflar da sigortacı tarafından karşılanır (TTK. m. 1393/ 4). Dispeç, sigortalının kusuru olmaksızın yapılamamışsa, sigortalı sigorta sözleşmesi uyarınca bütün zararlar için sigortacıya doğrudan doğruya başvurabilir (TTK. m. 1398). Türk Ticaret Kanununun 1397 maddesi ile, müşterek avaryadan sayılan veya müşterek avarya hükümlerine tabi tutulan zararlara uğramış olmasından dolayı sigortalının müşterek avarya hükümleri uyarınca üçüncü şahıstan alacaklı bulunması halinde, sigortacının ancak usulüne uygun dispeç yapılmış olduğu takdirde ve sigortalının hakkını aramak için gerekli bütün tedbirlere başvurmuş olmasına rağmen üçüncü şahıstan alacağını alamamış olduğu nispette mesul olacağı hükme bağlanmıştır. General average act can be defined as only any extraordinary sacrifice or expenditure is intentionally and reasonably made or incurred for the common safety for the purpose of preserving from peril the property involved in a common maritime adventure of the vessel and cargo. The loss arising out of this act must be borne proportionately by all those who are interested. General average act is an insurable risk. If such a risk is bought in consideration of premium from underwriters. The underwriters is liable to indemnify the assured for a general average loss established according to general average statement. An insurer's liability in respect of general average is limited to the subject matter insured by the policy and the perils against which it is insured. The insurer indemnify his insurer when and only general average statement is issued properly. Under Turkish Commercial Code, the liability of the insurer in general average does not change whether the subject matter insured is vessel, cargo or freight. Under Turkish Commercial Code Article 1393/ 1, the assured can claim his contribution to general average from his insurer. If some part of loss is left on the shoulder of the assured, this part is also indemnified by the insurer. Any costs incurred due to establishing and minimizing the loss is paid by the insurer (TCC 1393/ 4). If the general average statement is not issued without fault of the assured, the assured can claim directly his all losses from the insurer under insurance policy (TCC 1398). Under Turkish Commercial Code Article 1397, if the assured, after a general average act, is found a creditor according to the general average statement against the third parties and do his best to collect his claims but eventually he fails to collect , this amount can also be paid by the insurer.