Hazar Denizi’nde meydana gelen olumsuz dışsallıklar ve çözüm önerileri

Abstract

HAZAR DENİZİ’NDE MEYDANA GELEN OLUMSUZ DIŞSALLIKLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Hazar Denizi dünyanın en büyük gölüdür. Azerbaycan, İran, Rusya, Kazakistan ve Türkmenistan ile çevrelenen Hazar Denizi çok büyük sayıda ekosisteme de ev sahipliği yapmaktadır. Hazar Denizi son yıllarda birikmiş çevre sorunlarının baskısını hissetmektedir. 1938 yılında petrol üretimine başlanan Hazar Denizi’nde tabiatı ve çevreyi koruma hususları göz ardı edilmiş, deniz ve denize dökülen nehirler bu süreçte ağır metallerle ve diğer atıklarla kirlenmiş, su seviyesinde oldukça sık bir şekilde ortaya çıkan yükselmeler ise, bu denizde olumsuz dışsallıkların birikimli olarak artmasına neden olmuştur. Hazar Denizi’nin maruz kaldığı sorunların gelecekte daha da ağır sonuçlara neden olmaması için biran önce çözüm yönünde adımların atılmasına ihtiyaç olduğu açıktır. Bu çalışmada, Hazar Denizi’nde meydana gelen olumsuz dışsallıkların nedenleri ile bu dışsallıkların giderilmesinde karşılaşılan zorlukların nasıl aşılabileceği hususları ele alınarak bu konuda neler yapılabileceği sorusuna cevap aranmıştır. Tespit edilen sorunlara kalıcı çözümler getirilebilmesinin ise yalnızca bölge ülkelerinin büyük çabası ve gerekli finansal kaynakları bulabilmelerine değil, aynı zamanda uluslararası kurumlarla etkin işbirliği sağlayabilmelerine de bağlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

NEGATIVE EXTERNALITIES ORIGINATING FROM THE CASPIAN SEA AND SOLUTION PROPOSAL Caspian Sea is the biggest lake in the world. Surrounded by Azerbaijan, Iran, Russia, Kazakhstan and Turkmenistan, Caspian Sea hosts lots of ecosystems. In the recent years, it has felt the pressure of the accumulated environmental problems. In the Caspian Sea where petroleum production started in 1938, the question of protecting the nature and environment was disregarded, the sea and the rivers pouring into the sea were contaminated in the process by heavy materials and other waste, and the frequent rise in the water level caused the cumulative increase of negative externalities in this sea. It is obvious that there is a need to take steps for solution so that the problems facing Caspian Sea will not result in heavier consequences in the future. In this study, an answer to the question of what could be done is sought by discussing the reasons behind negative externalities occurring in the Caspian Sea together with the case of how to overcome the difficulties encountered in removing these externalities. It is concluded that attaining a permanent solution depends not only on the great effort of the countries in the region and their obtaining necessary financial resources but also on their securing an efficient cooperation with international institutions.