Deniz yolu toplu ulaşım mekanlarının tekerlekli sandalye kullanıcıları kapsamında erişilebilirliğinin incelenmesi : Kadıköy - Beşiktaş şehir hatları seferi örneği

Abstract

Tekerlekli sandalye kullanıcıları toplumların tamamında farklı çoğunluktaki varlıklarıyla, literatürde son dönemlerde sıklıkla dezavantajlı gruplara dahil edilen; bedensel engelleri sebebiyle mobilizasyonlarını tekerlekli sandalyeler ile sağlayan bireylerdir. Bu bireyler hareket yeteneğinde herhangi bir kısıt olmayan diğer bireylere göre, hayatın farklı zamanlarında ve farklı alanlarında pek çok sebeple engellenmektedir. Kentlerde yaşayan her birey birer kentli kabul edilirken, bu kentlilerin tamamı yaşadıkları kenti eşit bir şekilde deneyimleyememektedir. İdeal bir kentte her kentli, tüm kamusal alanlardan eşit bir şekilde bireysel faydasını sağlayabiliyor olmalıdır. Bu kapsamda her alanda, her mekanda ve her koşulda eşitliği sağlamak yapılacak tasarımlar ile büyük oranda mümkündür. Tasarımın bir kişiye ya da bir gruba özel yapılmasının dışındaki tüm durumlar için, o tasarımın tüm kullanıcılar tarafından kullanılabilirliğinin olması bu tasarımı herkes için bir tasarıma dönüştürmektedir. Bu çalışmada iki ana unsur bulunmaktadır. Bu unsurlar, tekerlekli sandalye kullanıcıları ve deniz yolu toplu ulaşımı araçlarından biri olan vapurlardır. Bu kapsamda; sahip olunan hareket kısıtları sebebiyle mobilizasyonları için tekerlekli sandalye kullanan kentlilerin, İstanbul kenti içerisindeki hareketliliği ve bu hareketlilikteki erişilebilirliği incelenmiştir. Konuyla ilgili olarak literatür taramaları, araştırmalar, örneklem incelemeleri ve kullanıcı deneyimi içeriğiyle bir anket çalışması yapılmıştır. Yapılan bu tez çalışmasındaki bulgular, tekerlekli sandalye kullanıcılarının kent içi hareketliliklerini artırma isteğinde olduğunu göstermektedir. Bu çalışma ile deniz yolu ulaşımında tekerlekli sandalye kullanıcısı kentlilerin, kentlilik deneyimlerinin ve kent içi hareketliliğinin, doğru tasarımlar ve ürünler ile artırılabilirliğinin mümkün olduğunun gösterilmesi amaçlanmıştır.Wheelchair users, having a diverse majority in all societies, are often referred to as disadvantaged groups in the literature due to the fact that they provide their mobility with a wheelchair depending on their disabilities. These individuals are hindered for many reasons at different times and in different areas of life, compared to other individuals who do not have any restriction in their mobility. While every individual living in cities is considered an urbanite, they cannot experience the city they live in equally. In an ideal city, every citizen should be able to benefit equally from all public spaces. In this context, it is possible to achieve equality in every area, place and condition, with the designs to be made. Except for the design being made specifically for a person or a group, the usability of a design by all users turns it into a design for everyone. There are two main components in this study. These components are wheelchair users under the title of disability and ferries under the title of public transportation by sea. In this context, the mobility of the citizens, who use wheelchairs due to their mobility restrictions, and their accessibility in the city of Istanbul were investigated. In this regard, a literature review was conducted, case studies were investigated and a survey was conducted with the content of user experience. The findings of this thesis show that wheelchair users want to increase their mobility in the city. With this thesis, it is aimed to show that it is possible to increase the urbanity experiences and urban mobility of wheelchair users within the scope of water-based public transportation, with suitable design solutions.