Hiperenflasyonlu ülkelerde mali tablolar üzerindeki enflasyon etkisinin giderilmesi ve Türkiye’de örnek bir uygulama

Abstract

Giriş Bir ekonomik olgu ve sorun olarak enflasyonun bilanço, gelir tablosu ve diğer finansal tablolar üzerindeki olumsuz yöne etkileri söz konusudur. Bu etkilerin nitelik dereceleri, firmaların varlık ve kaynak yapısı ile faaliyetlerinin etkinliğinin yanısıra enflasyon oranına bağlı olmaktadır. Firmaların varlık ve kaynak yapıları itibariyle enflasyondan etkilenme dereceleri, finansal tablolarında nominal para birimi ile yer alan ekonomik değerlerinin parasal ve parasal olmayan değerler olarak ve kaynak yapısı içindeki oranlarına bağlıdır. Diğer deyişle varlık ve kaynak yapısındaki parasal değerleri yüksek olan firmalar enflasyondan daha çok, parasal olmayan değerleri yüksek oranda olan firmalar ise enflasyondan daha az etkilenirler. Bu durumda firmaların parasal değerleri elde bulundurmalarından dolayı, parasal değerler satın alma gücü (kazancı) yada kaybına uğramaları söz konusudur. Enflasyonun finansal tablolardaki etkilerini giderebilmek için, paranın nominal değeriyle ifadelendirilmiş finansal tablolarının satın alma gücü değeriyle ifadelendirilmesi gerekmektedir. Böyle bir ifadelendirme finansal tablolar gerçek veya gerçeğe yakın bilgiler taşıyacak ve böylece ilgili kişi ve kurumlara yararlı bilgiler üretilmiş, onların sağlıklı analiz ve karşılaştırma yapmalarına olanak sağlanmış olacaktır.