Küreselleşmenin değiştirdiği yemek kültürü: İstanbul-Beyoğlu 2002-2009

Abstract

KÜRESELLEŞMENİN DEĞİŞTİRDİĞİ YEMEK KÜLTÜRÜ: İSTANBUL-BEYOĞLU 2002-2009 İnsanlık tarihi boyunca gündelik yaşamın merkezinde yer alan ve kültürel özellikler taşıyan yemek kavramı, çalışma ve sosyalleşme kavramlarındaki değişimlerle birlikte ev dışına taşınmış ve diğer tüm kavramlar gibi küreselleşmeden etkilenmiştir. Bir iletişim sistemi olan “Yemek Kültürü”nde , küreselleşmenin kültürel etkileri gözlenebilmiştir. Gittikçe hızlanarak zaman ve mekan engellerini ortadan kaldıran küreselleşme, beraberinde çeşitli sorunlar da getirmiştir. Bu sorunların aşılması ve küreselleşmenin gerçekleşebilmesi, günümüzde yerel ve küresel arasındaki ilişkiye bağlanmıştır. Farklılıklar üzerinden ilerleyen küreselleşme toplumlar tarafından planlı bir şekilde üretilen yerelleşmeyi içinde barındırmaktadır. Küyerelleşme olarak adlandırılan bu yeni süreç, Beyoğlu’ndaki yemek kültürünün değişiminde de gözlenmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun modernleşme sürecindeki yeniden yapılanmasının en önemli mekanı olan ve uzun yıllar boyunca modernleşmenin göstergelerini bünyesinde toplayan Beyoğlu’nun, artık bu özelliğini kaybettiği ve diğer semtlerle aynı konuma geldiği tespit edilmiştir. Bu çalışmada oluşturulan haritalar ve yapılan analizler sonucunda Beyoğlu’nda; çeşitlilik varmış gibi görünse de, açıkça ayırdedilemeyen, içerik olarak yereli sunum olarak küreseli kullanan bir yemek kültürüne doğru gidiş olduğu gözlenmiştir. Çokuluslu şirketlerin yerel damak tadına uygun ürünler çıkarmasının yanısıra, yerel şirketlerin de standartlaştırdıkları gerek küresel gerekse yerel ürünlerin sunumunda küreseli kullandığı görülmüştür. Beyoğlu’nda, küresel olan yerelleşmiştir.

THE CHANGE OF THE FOOD CULTURE UNDER THE EFFECT OF GLOBALIZATION: ISTANBUL-BEYOGLU 2002-2009 Food, as a cultural concept that has occupied a central place in daily life throughout the history of mankind, has shifted beyond the boundaries of the domestic along with the changes in the work life and socialization, and as such got influenced by globalization just like all other concepts. The “Food Culture” as a communication system reflects the cultural effects of the globalization. Increasingly removing the restrictions of space and time, globalization also has brought along many problems. Today the overcoming of these problems and the achievement of globalization lies in the relation between the local and global. Globalization, which advances through differences, embodies the localization systematically being produced by societies. This new process called Glocalization has also revealed itself in the change observed in the food culture effective in Beyoğlu. It has been observed that Beyoğlu, namely the most significant place for the reconstruction of Ottoman Empire within its modernization process, a place that has presented the indicators of modernization for ages, has started to lose this attribute becoming similar to the other districts. According to the maps prepared and analyses conducted in this study, although not discernible, a tendency towards a culture of food that draws on local in context yet global in presentation is observed, despite the diverseness promised in appearance. Besides the multinational companies offering products appealing to local tastes, it has been observed that local companies draw on the global presentation both for the global and local products they have standardized. The global has been localized in Beyoğlu.