Laziki-zade Feyzullah Nafiz Efendi (öl. 1181/ 1767)’nin Türki Leta’ifül-hayal adlı eseri [1b-81a] (inceleme - metin)

Abstract

Süleymaniye Kütüphanesi Esad Efendi Bölümü 2883 numarada kayıtlı olan Feyzullah Nâfiz Efendinin Türkî Letâ’ifü’l-Hayâl’inden hareketle yapılan bu tez çalışması önsöz ve girişten sonra “Nâfiz Efendinin Hayatı, Ölümü ve Eserleri”, “Letâ’ifü’l-Hayâl”, “Metin” olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Nâfiz’in ailesi, meslekî ve sosyal hayatı, ölümü üzerinde durulmuştur. Daha sonra eserleri olan Divan, Dürretü’l-Muhakemât ve Türkî Letâ’ifü’l-Hayâl tanıtılmıştır. İkinci bölümde İstanbul kütüphanelerinde yer alan Letâ’ifü’l-Hayâl adlı eserler tanıtılmış, bu eserlerin kime ait olduğu, neler ihtiva ettiği ve hangi kütüphanelerde bulunduğu tespit edilmiştir. Akabinde Nâfiz Efendinin Türkî Letâ’ifü’l-Hayâl adlı eserinin yazma nüshasının tavsifi verilmiş, eserin tertip hususiyetleri ve teze konu olan sayfalarının muhtevası üzerinde ayrıntılı bir inceleme yapılmıştır. Metin bölümünde yüz başlıktan oluşan mecmu’anın tez konusu 84b yaprağına kadar olan altmış dört başlığın çeviri yazı metni verilmiştir. Metinde; eksiklik, anlam daralması, yanlışlık vb. görülen beyitler ulaşılabildiği kadarıyla şairlerin divanları ile karşılaştırılmış, anlam ve vezin yönünden eksiklik tespit edilen beyitler düzeltilmiş, farklar dipnotta belirtilmiştir. Tez çalışmasıyla ulaşılan sonuçlara “Sonuç” kısmında yer verilmiştir. Ekler bahsinde aynı zamanda bir Divan şairi olan Feyzullah Nâfiz Efendinin İstanbul Eyüp’te bulunan kabirlerinin tespit edilmesiyle ulaşılan resimler verilmiştir.

This thesis study that based on Feyzullah Nafiz Efendi's Türkî Letâ’ifü’l-Hayâl registered on number 2883 Süleymaniye Library Esad Efendi Department, consists of three main parts, other than foreword and introduction, as Nafiz Efendi's Life, Death and Works, Letâif'ül Hayâl and Text”. In the first part, Nafiz's family, vocational and social life and death is mentioned. Then his works Divan, Dürret'ül-Muhakemat and Türki Letaif'ül-Hayal is introduced to reader. In the second part those works in Istanbul libraries named as Letaifü’l-Hayal are introduced by telling what those works comprise, who wrote those works and determining in which libraries those works are. Then, Nafiz Efendi's Türki Letaifü’l-Hayal's manuscript's characterizations and arrangement features are given. In this context, those pages of the work subject to thesis study is examined in details. In the Text part, 64 captions subject to thesis study of the work consisting of 100 captions are given with its translated written text. Those verses in the text involving deficiencies, errors and semantic restriction are compared to other poets' Divans and this type of verses are corrected and differences are stated in footnotes. Results attained at the end of the research are told in conclusion part. In appendices, pictures of Divan poet Nafiz Feyzullah Efendi his grave located in Istanbul Eyüp are given.