Kitle kültüründe estetiğin ideolojik işlevleri

Abstract

Bu yüksek lisans tezinin amacı, kitle iletişim araçları yoluyla toplumsallaştırılan estetik ürünlerin mesajlarının ideoloji ile dolayımlanma ilişkilerini incelemektir. Savunulan varsayım, estetik ürünlerin oluşumları ve alımlanmaları süreçlerinde ideolojik dolayımların işlemekte olduğudur. Estetik ile ideoloji kavramları ve kitle iletişim araçlarının ilk örnekleri, aynı dönemde (18. Yüzyıl sonu ve 19. Yüzyıl başı) ortaya çıkmıştır. Bu durumun bir rastlantı olduğu, elbette, düşünülemez. Anılan dönemin özgün koşulları, böyle eşzamanlı bir gelişimi dayatmıştır. Bu özgün koşullar, mutlakıyet ile burjuvazinin egemenlik mücadeleleri içinde anlam kazanmaktadır. Estetiğin, ideolojik işlevler kazanması, kendisini toplumsallaştıracak kitle iletişim araçları olmadan başarılamazdı. Bu koşullar, bugün de geçerliklerini sürdürmektedirler. Dolayısıyla, estetik alan verili ideolojiler için bir mücadele alanı ola gelmiştir. Bu tez çalışması, tarihsel gelişimleri ve ortaya konan tartışmalar çerçevesinde, estetik, ideoloji ve kitle iletişim araçları üzerine üretilen kuram ve uygulamaları incelemiştir. Çalışmanın, bu incelemelerin sonucunda gösterebilmiş olmayı ümit ettiği şey, estetik ve ideoloji kavramlarının dilbilimsel niteliklerinden dolayı, bu iki kavramın da etkisiyle oluşturulan estetik biçimdeki mesajların belirli işlevler üstlenebilecek biçimde kodlandıkları, ancak bu mesajların toplumsallaşırken farklı protokollerle kodaçımlamasına uğratılmaya açık olduklarıdır.

The aim of this study is to analyze the relations between aesthetic products' messages and ideology which are mediated by means of mass communication. The hypothesis of the study is that ideological mediations underlie in the production of aesthetic products and the process of their understanding. The concepts of aesthetics, ideology and the means of mass communication came in simultaneously. This situation can not be considered as coincidence. On the contrary, this was the result of the struggle between the aristocracy and the bourgeoisie classes. Aesthetics could not gain ideological functions without the means of mass communication. This is still valid for today. Hence, aesthetic field has been the battle ground for different ideologies. In this study, aesthetics, ideology and the means of mass communication are analyzed in a historical perspective and around the polemics about them. It is hoped to be able to clarify that as a result of the similarities between linguistics and the characteristics of aesthetics and ideology, the messages constructed under the effect of these concepts in an aesthetic form can be decoded regardless to the intentions of their encoders.