Banka hukukunda kredi ve kredi sınırları

Abstract

Bankalar, kişilerden topladıkları mevduatı, kredi vasıtasıyla ekonomiye kazandıran kuruluşlardır. Verilen kredilerin kaynağı ülkede yaşayan insanların tasarruflarıdır. Dolayısıyla kredi sisteminin sağlıklı işlemesi bankalar kadar tasarruf sahiplerini de ilgilendirmektedir. Bu nedenle Kanun Koyucu, bankalarca verilecek krediler için özel düzenlemeler getirmiştir. Söz konusu düzenlemeler içerisinde en önemlisi kredilerin sınırlandırılmasıdır. Bankalar Kanunu'nun 11 ve 12 nci maddelerinde yer verilen kredi sınırları bankaların aşırı risk almalarının önlenmesi ve bu sayede mevduatın emniyetinin sağlanması amacıyla getirilmiş kurallardır. Ancak, geçmiş dönemlerde de görüldüğü gibi kredi sınırlamaları ile ilgili düzenlemeler çeşitli yollarla bertaraf edilmektedir. Kredi sınırlarının bertaraf edilmesinde başvurulan yöntemlerden bazıları batıl olmakla birlikte bir kısmı tamamen hukuka uygun işlemlerden oluşmaktadır. Yeni Kanun ile kredi sınırlarının bertaraf edilmesi engellenmeye çalışılmıştır. Kanuna, bu tür yollara tavassut edenleri caydıracak yaptırımlar eklenmiş, ancak kredi sınırlarının dolanılmasını önleyecek yeterli düzenleme yapılmamıştır. Sorunun kaynağı olarak hep özkaynak yetersizliği görülmüştür. Bu nedenle verilecek krediler sınırlandırılırken daima özkaynaklar göz önüne alınmıştır. Sorunun görünen yüzü için düzenleme yapılmış ancak arkasındaki etkenler dikkate alınmamıştır. Kredi sınırlarının bertaraf edilmesinin önlenmesi için etkin bir gözetim ve denetim sistemi kurulmalı, mali tablolar hazırlanırken kullanılacak bazı veriler BDDK tarafından ilan edilmeli, banka sahipliği tabana yayılmalı, kredi riskleri hakkında kamuoyu sürekli bilgilendirilmeli, sisteme yeterli özkaynak girişini sağlayacak tedbirler alınmalı, selektif kredi politikaları uygulanmalı ve tüm bunlar için gerekli hukuki düzenlemeler yapılmalıdır. Unutulmamalıdır ki günü kurtarmak amacıyla yapılan kanunlar ertesi gün değiştirilmek zorundadırlar. Banks are the companies which offers the deposits to the usage of economy by the credits. The source of credits are deposits of citizens. Therfore health of credit system interests banks as well as deposit owners. For this reason law maker brought special regulations about bank credits. The most important regulation is credit lines. The credit lines at Banks Law's 11 th and 12 th article is brought for aims of to prevent taking much risks by banks and in this way to secure the deposits. But, as we saw in the past, regulations about credit lines are eleminated by using various metods. Some methods to eleminate the credit lines are invalid for the law, but the others are agreeable with law. To eleminate the credit lines are tried to prevent by the new Banks Law. Although the law inclueds sanctions for the users of methods to eleminate credit lines, but efficient regulations about to prevent to eleminate credit lines is not broght with the law. Inadequate capital of banks is seen the main problem of banking system. For this reason, always the capital of a bank is taking into consideration when the credits are limiting. Regulations in the law is for the visible part of the problem, main factors of the problem are not regulated. To prevent the eleminating of credit lines: An efficient inspection and supervision system must be established; when the fiscal tables prepare, some datas must be announced by Banking Regulation and Supervision Agency; ownership of banks must be spread to people; always the public must be informed about credit lines; some measurements to involve new capital to the system must be taken and efficient regulations must be done by the law maker. It is not forgotten that the rules to bring for solving the day's problem must be changed the day after.