Vergi yükümlüsünün hakları: bir katalog tasarımı

Abstract

VERGİ YÜKÜMLÜSÜNÜN HAKLARI: BİR KATALOG TASARIMI (ÖZET) İkinci Dünya savaşından sonra insan hakları sürekli ve artarak önem kazanmış, uluslararası sözleşmelere konu olmaya başlamış ve sonrasında insan hakları kendi içinde yeni alt başlıklar açmaya başlamıştır. Vergi yükümlüsünün hakları da bu kapsamda ortaya çıkan, insan haklarının vergi hukukundaki yansımasının ve vergi yönetimlerinin modern yönetim tarzı anlayışının karşılığına denk düşen, bir kavramdır. Bu çalışmada, ülkemizde yeni tartışılmaya başlanan vergi yükümlülerinin hakları, ABD ve Avrupa’daki tarihsel süreç, ilk insan hakları bildirgelerinin pozitif hukuka geçiş süreci, anayasa ve uluslararası sözleşmelerde yer bulması ve nihayetinde vergi yükümlüsü bildirgelerine geçiş süreçleri anlatılmıştır. Anayasal vergilendirme ilkeleri, temel haklar ve ilişkili diğer anayasal ilkeler, Anayasa ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi aynı düzlemde değerlendirildikten sonra VUK’daki ve AATUHK’da yer alan vergi yükümlüsü hakları tespit edilmiş ve bu bölümler Yargı kararları ile birlikte işlenmiştir. Vergi yükümlüsü haklarının Türkiye uygulaması olarak vergi yönetimi teşkilat yapımız ve mükellef hakları bildirgemiz, anayasal ilkeler, VUK ve AATUHK ile birlikte okunarak anlatılmış, son olarak vergi yükümlüsü haklarının genel bir değerlendirilmesi yapılarak önerilere yer verilmiştir. THE RIGHTS OF TAXPAYERS: DESIGN OF A CATALOG (

) Since World War II, human rights have continuously and increasingly gained importance and become subject to international agreements. Subsequently, new headings have been generated within human rights’ context. The concept of taxpayers’ rights formed in this content corresponds to human rights’ reflection on tax law and to modern management way idea of tax management. In this study, the rights of taxpayers that have recently been discussed in our country and their historical course in the USA and in Europe; the integration process of former declarations of human rights into the positive law, accommodation of them to the constitution and international agreements, and their subsequent integration process into the taxpayer’s declarations are discussed. After constitutional taxation principles, basic rights and other related constitutional principles, the Constitution and European Convention on Human Rights are evaluated on the same base, the rights of taxpayers stated in VUK and AATUHK are determined and mentioned with judicial decisions. Tax management organizational structure and our declaration of taxpayers’ rights as the practice of rights of taxpayers in Turkey are explained with constitutional principles, VUK and AATUHK, and finally some suggestions are proposed with a general discussion of taxpayers’ rights.