MEB ortaöğretim 11.- 12. sınıflar ve IBDP AI SL matematik dersinin öğretim programlarının kazanım destekleyen ögeler bağlamında karşılaştırılması

Abstract

Bu araştırmanın amacı, MEB ortaöğretim 11.-12. sınıflar matematik dersi öğretim Uluslararası Bakalorya Diploma IBDP) Uygulamalar ve Yorumlama – Standart Seviye (AISL) dersi öğretim programının hedef, içerik, öğretme-öğrenme süreci ve ölçme-değerlendirme yaklaşımlarının kazanım destekleyen ögeler bağlamında karşılaştırılmasıdır. Çalışma kapsamında karşılaştırmalı eğitim bakış açısıyla yapılan doküman analizleri ile programların benzerlik ve farklılıkları araştırılmıştır. Literatür incelemeleri sonucunda farklı branşlarda program karşılaştırması çalışmalarına rastlanmış ve bu çalışma ile literatüre belirtilen programların matematik dersi yönüyle benzerlik ve farklılıklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu çalışmada kazanımları destekleyen ögeler (KDÖ), kazanımların diğer ilgili kazanımlarla, gerçek hayat durumları ve gündelik yaşamla ilişkilendirilmesi, öğrenmeyi öğrenme, öğrenilen bilginin anlamlandırılması, ulusal ve uluslararası boyutlarıyla bilginin zenginleştirilmesi ve derinleştirilmesi, öğrenen profillerine uygun olarak kazanımların detaylandırılması ile ilgili yönlendirmelerin varlığı ve teknolojinin derslere ve kazanımlara entegrasyonu şeklinde tanımlanmıştır. Çalışma sürecinde program hedeflerinin KDÖ’ler ile ilişkilendirilmesinde hem ulusal hem de uluslararası matematik dersi programlarında tecrübeli beş matematik öğretmeninin fikirleri anket yoluyla alınmıştır. Çalışma sonunda da beş öğretmen arasından seçilen iki öğretmen ile yapılan yarım saatlik çevrimiçi görüşmelerde öğretmenlerin fikirlerine başvurulmuştur. Anket sonuçları sıklık tablosu yapılarak yorumlanmış, görüşme sonuçları da bulgular kısmına eklenmiştir. Çalışma sonucunda hedef temelinde MEB’in daha ulusal, IBDP’nin daha uluslararası bakış açısına sahip olduğu, içerik temelinde öğretilen konu ve kazanımların benzer olduğu ancak ders saatlerinin farklılaştığı görülmüştür. Geometri konusunda MEB’deki kazanım ve ders saati sayısı IBDP’ye göre fazla iken İstatistik konusunda IBDP’nin ders saati ve kazanım sayısı MEB’e göre fazladır. Farklılaştırma yönüyle IBDP’de zenginleştirme odağında açıklamalar yer alırken MEB’de bağlantıya rastlanmamıştır. IBDP’de kazanımlara ek teknolojik bağlantıların çokluğu ve daha detaylı olduğu ancak her iki programda da teknoloji kullanımında örnek ve detaylandırmaların yeterli olmadığı yorumu yapılmıştır. IBDP’de bilgi teorisi ve uluslararası fikirliliği destekleyen ögelerle ve açık uçlu sorularla zenginleştirme sağlandığı ancak MEB’de benzer bağlantıların detaylandırılmadığı görülmüştür. Eğitim-öğretim süreçlerinde IBDP, kavramsal öğrenme, öğrenmeyi ilişkilendirme-derinleştirme açılarına MEB’e göre daha çok vurgu yapmıştır. Ölçme-değerlendirme süreçlerinde ise MEB’de bireysel öğrenen profillerine ve farklılaştırmanın önemine vurgu yapıldığı ancak nasıl yapılandırılması gerektiğine yönelik açıklamaların olmadığı görülürken IBDP’de öğrencilerin değerlendirileceği farklı kriterler için açıklamalar mevcuttur. Bulgulardan hareketle programların karşılaştırıması sonucu görülen benzerliklere ve farklılıklara öğretmen görüşleri ile yer verilmiştir.

The purpose of this research is to compare the goals, content, teaching-learning processes, and assessment approaches of the Ministry of National Education's (MoNE) high school mathematics curriculum and the International Baccalaureate Diploma Programme's (IBDP) Mathematics: Applications and Interpretation Standard Level (AI SL) curriculum in the context of elements that support learning outcomes. The study investigates the similarities and differences between the programs through document analyses conducted from a comparative education perspective. Based on the literature reviews, studies comparing programs other than the mathematics course were encountered, and this study aims to contribute to the literature from the perspective of the mathematics course. In this study, factors that support learning objectives are defined as the association of learning outcomes with other relevant outcomes, real-life situations, and daily life; learning to learn; making sense of learned knowledge; enriching and deepening knowledge on national and international levels; detailing learning outcomes according to learner profiles; and the integration of technology into lessons and learning outcomes. During the study, the opinions of five experienced mathematics teachers in both national and IBDP mathematics programs were obtained through a survey to relate the program objectives to factors that support the objectives. At the end of the study, the opinions of the teachers were sought in half-hour online interviews with two teachers selected from the five. The survey results were interpreted by making a frequency table, and the interview results were added to the findings section. As a result of the study, it was observed that the MoNE has a more national perspective, while the IBDP has a more international outlook regarding goals. Regarding content, the subjects taught and learning outcomes are similar, but the number of class hours differs. In geometry, the MoNE has more learning outcomes and class hours than the IBDP, whereas, in statistics, the IBDP has more class hours and learning outcomes than the MoNE. In terms of differentiation, IBDP has explanations for enrichment whereas MoNE has no related differentiation. It was noted that the IBDP includes more technological connections in its learning outcomes and is more detailed, but in both programs, the examples and elaborations on the use of technology are deemed insufficient. It was observed that the IBDP enriches its curriculum with elements supporting the theory of knowledge, international mindedness, and open-ended questions, whereas similar connections are not detailed in the MoNE curriculum. In the teaching-learning processes, the IBDP emphasizes conceptual learning and the aspects of relating and deepening learning more than MoNE. In the assessment processes, the MoNE highlights the importance of individual learner profiles and differentiation but lacks explanations on how these should be structured. Conversely, the IBDP provides various criteria for student assessment and explanations for situations requiring special needs. Based on the findings, the similarities and differences identified in the comparison of the programs were supplemented with teacher opinions.