Türk-Kırgız atasözlerinde aile değerleri

Abstract

Uzun deneyim ve gözlemlerin ürünü olan atasözleri, toplumun karakterini yansıtan dil birimleridir. Bu özelliğinden dolayı yalnızca dil değil, disiplinlerarası çalışmalara da konu olmaktadır. Aile toplumun en küçük kurumudur. Toplumu şekillendirir. Aile ilişkilerinin düzenlenmesi bu bakımdan önemlidir. Aile değerleri bu ilişkileri düzenleyen ölçütlerdendir. Bu ölçütler atasözlerinde de yer alır. Çalışmamızın konusu Türk-Kırgız atasözlerinde aile değerleridir. Giriş ve Son Söz dahil sekiz bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde atasözleri; birinci bölümde toplum, kültür ve değerler; ikinci bölümde aile değerleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde aile değerleriyle ilgili eş değer Türk-Kırgız atasözleri sözlüğü yer almaktadır. Dördüncü bölümde Kırgızlarda eş değeri olmayan aile değerleriyle ilgili atasözleri sözlüğü, beşinci bölümde ise Türklerde eş değeri olmayan aile değerleri ile ilgili Kırgız atasözleri sözlüğü sunulmuştur. Altıncı bölümde incelenen atasözlerinden hareketle aile değerleri üzerine karşılaştırmalı toplum dil bilimsel bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmamızın Son Sözünde ise elde edilen sonuçlar sıralanmıştır. Yapılan çalışmayla şu temel sonuçlara varılmıştır: Türk ve Kırgız atasözlerinde aynı ya da benzer fikir farklı söz dizimsel yapılar ile ifade edilmiştir. Bundan dolayı tam eş değer atasözleri bulunamamıştır. Buna karşın Türk ve Kırgız toplumlarında aile değerleri açısından kültürel yakınlığın olduğu tespit edilmiştir. Bu yakınlık ise iki ülkenin mesafelere rağmen ortak bir kültür geçmişine sahip olduğunu göstermektedir.