Ergenlerde Heyecan Arayışı, Yıkıcı Davranışlar ve Üst Bilişsel Farkındalığın Siber Zorbalığı Yordayıcılığı

Abstract

Bu çalışmada ergenlerin siber zorbalık davranışı üzerinde heyecan arayışı, yıkıcı davranış ve üst bilişsel farkındalık düzeylerinin yordayıcılığı gücünün incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Çalışmaya 2019-2020 öğretim yılı güz dönemi içerisinde İstanbul ilindeki farklı ortaokul ve liselerde eğitim-öğretimine devam eden 249 erkek ve 287 kız olmak üzere toplam 536 ortaokul ve lise öğrencisi katılmıştır. Çalışmada Siber Zorbalık Ölçeği, Yıkıcı Davranış Bozukluğu Ölçeği, Ergenler İçin Kısa Heyecan Arayışı Ölçeği ve Çocuklar İçin Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin yıkıcı davranış, kısa heyecan arayışı ve üst bilişsel farkındalık düzeylerinin siber zorbalık düzeyleriyle anlamlı düzeyde ilişkili olduğu saptanmıştır. Yıkıcı davranış, heyecan arayışı ve üst bilişsel farkındalık değişkenlerinin birlikte siber zorbalık puanlarını anlamlı düzeyde yordadıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Siber zorbalık, heyecan arayışı, üst bilişsel farkındalık, yıkıcı davranış, ergenlikIn this study, it is aimed to examine the predictive power of sensation seeking, destructive behavior and metacognitive awareness levels on cyberbullying behavior of adolescents. The study has been designed in relational scanning model. A total of 536 secondary and high school students, 249 boys and 287 girls, who continue their education in different secondary schools and high schools in Istanbul during the fall semester of the 2019-2020 academic year, participated in the study. In the study, Cyberbullying Scale, Disruptive Behavior Disorders Scale, Brief Sensation Seeking Scale and Metacognitive Awareness Inventory for Children were used as instruments. It has been determined that destructive behavior, short excitement seeking and metacognitive awareness levels of the students participating in the study were significantly correlated with their cyberbullying levels. It has been found that destructive behavior, excitement seeking, and metacognitive awareness variables together significantly predicted cyberbullying scores. Keywords: Cyberbullying, sensation seeking, metacognitive awareness, disruptive behaviour, adolescence