Türkiye’nin uluslararası para ve sermaye piyasalarından borçlanmasının ekonomik etkileri

Abstract

Soyadı: Ceran Zeynep Zafir sat Uluslararası İktisat Prof. Dr. Müfit Akyüz Tez Türü ve Tarihi: Doktora - Ekim 2004 Uluslararası Para Piyasalarından Borçlanma, Uluslararası Sermaye Piyasalarından Borçlanma

TÜRKİYE'NİN ULUSLARARASI PARA VE SERMAYE PİYASALARINDAN BORÇLANMASININ EKONOMİK ETKİLERİ Türkiye ve benzer ekonomik yapıdaki gelişmekte olan ülkelerin uluslararası alanda karşılaştıkları en önemli sorunlardan birisi olarak dış borçlanma, bu tezde uluslararası para ve sermaye piyasaları özeline indirgenerek incelenmiştir. 1970'li yıllarda yaşanan petrol krizleri ile birlikte büyük hacimlerde artış kaydeden uluslararası bankacılık işlemleri ve kısa vadeli uluslararası para piyasası (Euro para piyasası) kredileri, 1980 sonrası yaşanan liberal politikalarla birlikte günümüzde borçlanma araçları içerisinde oldukça önemli hale gelerek, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerin ekonomik yapıları üzerinde etkilerini arttırmaya başlamıştır. Uluslararası sermaye piyasalarından uzun vadeli tahvil ihracı şeklinde borçlanma ise yine 1980 sonrası liberal dönemde ve 2000 yılından sonra gelişmekte olan ülkeler ve Türkiye açısından, özellikle önemli bir borçlanma aracı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Para ve sermaye piyasaları yeterince gelişmemiş olan, finansal olarak sığ piyasalara sahip Türkiye ve benzeri ekonomik yapıya sahip gelişmekte olan ülkeler için uluslararası sermaye, doğru makroekonomik politikalarla desteklenmedikleri sürece, spekülatif akımlara sebep olarak, dengeleri daha da bozabilmektedir. Ancak doğru iktisat politikaları ile beraber uygulandığında ise, bu fonların finansal piyasalara etkinlik kazandırabildiği kaydedilmiştir. Name and Surname: Ceran Zeynep Zafir Field: Economics Programme: International Economics Supervisor: Professor Müfit Akyüz Degree Awarded and Date: PhD - October 2004 Borrowing from International Money Markets, Borrowing from International Capital Markets ABSTRACT ECONOMIC IMPACTS OF TURKEY'S BORROWING FROM THE INTERNATIONAL MONEY AND CAPITAL MARKETS One of the most critical obstacles faced in the international arena by Turkey and developing countries with similar economic structures is foreign debt, which is analyzed specifically at the level of international financial markets in this thesis. The international banking operations and short-term international money market (Euro money market) credits which are increased in huge volumes by the Oil-shock of 1970s, became important borrowing tools in our days by the liberal policies of 1980s and increased their impacts on economic structures of both developed and developing countries. The borrowing in long-term bond issue from the international capital markets is also another important borrowing tool for the developing countries and Turkey in the liberal period of 1980 and after 2000. The international capital for Turkey and the developing countries with similar economic structures which do not have a well-developed money and capital markets and financial deepening, can worsen the macroeconomic balances as long as the international capital with the lack of efficient and supportive macroeconomic policies leads the speculative flows.