Matematik felsefesi etkinliklerinin öğrencilerin matematiksel düşünme becerilerine, matematiğe yönelik tutum ve inançlarına etkisinin incelenmesi

Abstract

Matematik ve felsefe arasında sıkı bir ilişkinin olması, MEB ortaöğretim matematik dersi öğretim programının genel amaçlarında bireye kazandırılması hedeflenen davranışlar ve matematik felsefesinin amacı göz önünde bulundurulduğunda, Matematik Felsefesi Etkinlikleri üzerine herhangi bir bilimsel araştırmanın bulunmayışı, yapılan literatür taraması sonunda ortaya çıkmıştır. Bu açıdan Matematik Felsefesi Etkinliklerinin öğrencilerin; matematiğe yönelik tutum, inanç ve matematiksel düşünme değişkenleri üzerindeki etkililiğini araştırmak önem arz etmektedir. Bu araştırmada Matematik Felsefesi Etkinliği kavramı tanımlanıp bu etkinliklerin ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerin matematiğe yönelik tutum, inanç ve matematiksel düşünme becerileri üzerine etkisini belirlemek amaçlanmıştır.Araştırmanın nicel çalışma bölümünde ön-test, son-test deney ve kontrol gruplu desen, nitel çalışma bölümünde ise fenomenolojik araştırma deseni kullanılmıştır. Uygulama bitiminde deney grubunda bulunan öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılıp bireysel görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca araştırmadan elde edilen sonuçların tutarlılığını sorgulamak amacıyla öğrencilerin çalışma yapraklarından da yararlanılmıştır. Nicel verilerin analiz sürecinde bağımsız ve bağımlı gruplar t-testi; nitel verilerin analizinde ise fenomenolojik analiz yönteminden yararlanılıp aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır. 2016-2017 eğitim ve öğretim yılının II. döneminde İstanbul il merkezinde bulunan özel bir Fen Lisesi’nde öğrenim gören 9. sınıf öğrencileri ile altı hafta süreyle araştırmanın uygulama kısmı yürütülmüştür ve geleneksel öğretimle birlikte Matematik Felsefesi Etkinliklerinin uygulandığı deney grubunda; 8 kız, 7 erkek olmak üzere toplam 15 ve sadece geleneksel öğretimin uygulandığı kontrol grubunda ise 8 kız, 7 erkek öğrenci olmak üzere toplam 15 öğrenci uygulama sürecinde yer almıştır. Öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarını ölçmek için Baykul (1990), tarafından geliştirilen Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği, matematiğe yönelik inançlarını ölçmek için Kandemir (2011), tarafından geliştirilen Matematik İnanç Ölçeği ve matematiksel düşünme becerilerini ölçmek için Ersoy (2012), tarafından geliştirilen Matematiksel Düşünme Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan analizlerin sonunda; Matematik Felsefesi Etkinliklerinin öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarını ve inançlarını pozitif yönde artırdığı, matematiksel düşünme becerileri üzerinde ise istatistiksel olarak herhangi bir anlamlı farklılığa sebep olmadığı görülmüştür.Matematik Felsefesi Etkinlikleri; öğrencileri, matematiğin daha önce hiç duymadıkları aydınlık dünyasına doğru yönlendirmiş ve öğrenciler önceden merak etmedikleri, yalnızca formel çözümlerini yapmakla yetindikleri sorulara ve matematiğin tamamına karşı daha farklı bir açıdan bakmaya başlamış olduklarından yapılan etkinlikler matematiğe yönelik tutumu ve inancı pozitif yönde artırmada etkili olmuştur.

Considering the close relationship between mathematics and philosophy, the aims of philosophy of mathematics and the attitudes aimed to acquire individuals as stated in the general objectives of the secondary education mathematics curriculum of Ministry of National Education, no research has been made with respect to mathematics instruction informed by the activities of philosophy of mathematics, as understood from the review of the literature. It thus matters to investigate the impact of mathematics instruction through activities of philosophy of mathematics on such variables as belief, attitude, and mathematical thinking. The present study aimed to investigate the impact of mathematics instruction through activities complied with philosophy of mathematics on attitude towards mathematics, mathematical belief, and mathematical thinking of students in the 9th grade math class at high school. Adopting a mixed-type research design, the quantitative data of the study were collected from pretest and posttest conducted with the experimental and the control groups, while the qualitative data were obtained from phenomenology analysis. At the end of the treatment the students in the experimental group were individually interviewed using semi-structured interview forms. Additionally, students’ study papers were utilized in order to examine the consistency of research findings. During statistical analysis of the quantitative data, dependent and independent t-test were employed, while phenomenological analysis method was applied for qualitative data the findings of which are as follows. The study was conducted with two 9th grade classes of a Ministry of National Education-affiliated private Science High School in the second semester of 2016-2017 academic year. It was carried out during six weeks with the students of the aforementioned school. In the experimental group where mathematical philosophy activities (treatment) were implemented were 8 female, 7 male students, and in the control group where conventional teaching practice took place were 8 female and 7 male students, as well. The Mathematics Attitude Scale Baykul (1990), was used to determine the participants’ attitude towards math. The Mathematics Belief Scale Kandemir (2011), was utilized to identify the participants’ beliefs, and lastly the Mathematical Thinking Scale Ersoy (2012), was used to evaluate the students’ mathematical thinking. The activities of philosophy of mathematics which were carried out with the experimental group were found to be effective in increasing the attitude towards mathematics and mathematics belief, while it was found ineffective in changing mathematical thinking.The findings indicated that learning environment supported with activities of philosophy of mathematics contributed to the students’ attitude towards and belief of math at a significant level, whereas it did not lead to a significant change in the students’ mathematical thinking. Since the activities of philosophy of mathematics guided the students to the bright world of math that they had never heard before, and the students started to look from quite a different perspective to the questions that they used to solve through formal ways, and to math itself, the experimented activities were found effective in increasing attitude towards mathematics, and belief of mathematics.