Patentlerin değerlemesi ve muhasebeleştirilmesi

Abstract

Patent, buluş sahibine buluş konusu urunu belirli bir sure ile uretme, kullanma veya satma hakkı sağlar. Değerleme, bir varlığın belli bir tarihteki muhtemel değerinin takdir ve tespitidir. Patentlerin değerlemesi ilk ve sonraki dönemlerde yapılan değerleme şeklinde sınıflandırılmaktadır. İlk değerleme dışarıdan sağlanıyorsa elde etme maliyetine, sonraki dönemlerde ise temel ve alternatif yöntemlere göre değerlenmektedir. İtfası ve muhasebeleştirilmesinde, araştırma safhasında giderleştirerek geliştirme safhasında ise aktifleştirerek muhasebeleştirilmektedir. İtfasında, sınırlı yararlı ömre sahip patent itfaya tabiyken sınırsız yararlı ömre sahip patent ise itfaya tabi değildir. Bu çalışmadaki patent kavramı, değerlemesi, itfası ve muhasebeleştirilmesi konusu; THP, UMS/UFRS, TMS/TFRS ve SPK'na göre açıklamalar yapılarak örneklerle anlatılmıştır.

Patent grants the right to produce, use and sell the invented product for a certain period of time to the owner of patent. Valuation is appreciated to determine the possible values of an asset at a certain date. Valuation of patents is classified as the valuation of the first and ongoing periods. If the first valuation is provided externally, it is valued as its acquisition cost but it is valued according to the basic and alternative methods in the later periods. It is accounted by writing off during the research period and by capitalizing during the development period in view of the amortisation and accounting. If the patent has a useful and limited life, it is subject to the amortisation but if it has an unlimited and useful life, it is not subject to the amortisation. In this paper, the concept of patent and its valuation, the subjects of amortisation and accounting of the patents are discussed with examples according to the UAP, IFS/IFRS, TAS/TFRS and CMB.