Avrupa Birliği’nde atık yönetimi

Abstract

Avrupa Topluluğu'nun kurulduğu yıllarda çevre kirliliği sorun olarak görülmediğinden , Kurucu Anlaşmalarda yer almamıştı. Günümüzde ise atık yönetiminde yavaş ama sağlam adımlarla bir Avrupa politikası oluşmaktadır. Atıkların oluşturduğu sorunlar her geçen yıl katlanarak artmaktadır. Bu atıklar ( Zehirli ve tehlikeli atıklar , sanayi ve ev atıkları ) her şeyden önce potansiyel kirlilik kaynağı oluşturmaktadır. Bunların hacimleri ve çeşitleri günümüzde daha geniş çerçeveli tedbirlerin alınmasını gerektirmektedir. İşte bu bağlamda Avrupa Topluluğu bir Topluluk stratejisi oluşturmuştur. Bu strateji global bir atık politikasının temelini teşkil etmiştir. Sanayi atıklarına ( PCB ve PCT'ler , kullanılmış yağlar , ambalajlar , arıtma çamurları , pil ve akümülatörler vs... ) ilişkin düzenlemeler de bu çerçevede ele alınmıştır. Çevrenin korunması gereğine inanan Avrupa Birliği bu bağlamda atıkların en uygun teknolojiler kullanılarak en yakın merkezlerde işlenmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Bu yakınlık ilkesi çevreyi ve sağlığı en yüksek düzeyde koruyacaktır. Atık yönetimi konusunda Birlik'te yapılan mevzuat çalışmaları da zaten bu temel üzerine kurulmuştur. Bu strateji ile beraber atıklar konusunda eski çerçeve - yönergelerinin yerini alanlar , atık , değerlendirme , yok etme , geri dönüşüm vs... gibi kelimelerin tanımını yeniden yaparak ortak bir terminoloji oluşturmuştur. Birliğin uyguladığı kirleten - öder ilkesi ise çevrenin korunmasının sorumluluğunu ve çevrenin korunmasına bağlı ilâve masrafların kirleticiye yani çevreye zarar veren kişi ya da kuruluşlara ödetilmesine dayanan bir uygulamadır. Ayrıca 1 Ocak 1993 tarihinden beri Avrupa Birliği'ndeki sınırların kaldırılmış olması , atık hareketlerini gözetleyen ve denetleyen koşullarda da değişikliklerin yapılmasını gerekli kılmıştır. Bu uygulamalara rağmen artan tüketim ve değişen hayat şartları , uzun süredir var olan atık yönetimi ve altyapı üzerinde baskı oluşturmaya devam etmektedir. Bundan dolayı Avrupa Birliği mevcut atık yönetim sistemle Since environmental pollution was not deemed as problem during foundation of European Community, it was not indicated in foundation agreements. However, today an European policy related on waste management with slow but sound steps is forming. Waste problems increase every year.These wastes (Toxic and hazardous wastes, industrial and domestic wastes) form a potential pollution source. The volumes and types of these wastes require that measures with a wider scope should be taken. Therefore, European Community constituted a Community strategy. This strategy formed the global waste strategy's basis. Regulations pertaining to industrial wastes (PCB and PCT's , used oils, packages, refinement sludge, batteries and accumulators, etc...) were considered in this context. European Union believing environment should be protected came to a conclusion that wastes should be treated in nearest treatment facilities using appropriate technologies. This nearest principle will protect environment and health at highest level. Union's legislation studies related with waste management were founded on this basis. With this strategy, former frame-directives were replaced by new ones that formed common terminology by redefining words like waste, valorization, disposal, recycling, etc... The polluter pays principle that Union applied, is an application based on polluter; the persons, institutions polluting environment, bearing environment protection responsibility and paying additional costs related with environment protection. Also, removing borders in European Union since January 1 1993, deemed amendments in provisions monitoring and inspecting waste actions as necessary. In spite of these applications, increasing consumption and changing life styles are forming pressure on the former waste management and infrastructure. Therefore, European Union should improve its current waste management systems.