Prososyallik, dindarlık ve yaşam doyumu ilişkisi : sivil toplum kuruluşlarında görev alan bireyler üzerine nicel bir araştırma

Abstract

Bu araştırmada prososyallik, dindarlık ve yaşam doyumu arasındaki ilişkiler incelenmiş, temel değişkenlerin yaş, cinsiyet, eğitim durumu gibi demografik değişkenlerle ilişkisi araştırılmıştır. Araştırma grubu, çeşitli sivil toplum kuruluşlarında gönüllü olarak görev alan ya da ücretli çalışan bireylerden oluşmaktadır. Çalışmaya, Mart-Ekim 2024 tarihleri arasında vakıf ve dernek gibi sivil toplum kuruluşlarında (STK) görev alan 377 yetişkin katılım sağlamıştır. Verilerin toplanmasında anket tekniğinden yararlanılmış; anket formunda Kişisel Bilgi Formu, Prososyallik Ölçeği, Dindarlık Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS yapılmış; bağımsız gruplar t-testi (Independent Samples t-test) ile tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA) uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin tespiti için Pearson korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular, prososyallik ve dindarlık arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Prososyallik ve yaşam doyumu arasında da pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, dindarlık arttıkça yaşam doyumunun da arttığı anlaşılmıştır. Bağımlı değişkenler ile sosyo-demografik değişkenler arasında da istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulgulanmıştır. Prososyallik, cinsiyete göre farklılık göstermezken kadınların dindarlık düzeyinin erkeklerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Orta yetişkinlik (45-65 yaş) dönemindeki bireyler diğer gruplara göre daha yüksek prososyallik düzeyine sahiptir. Evli bireylerin prososyallik, dindarlık ve yaşam doyumu düzeyleri bekâr bireylerden daha yüksektir. Gönüllü çalışanlar ile ücretli çalışanlar arasında prososyallik, dindarlık ve yaşam doyumu bakımından anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Araştırma bulgularına göre genel olarak dindarlık arttıkça bireylerde başkasına yardım etme, hayırseverlik, özgecilik, paylaşma ve affetme gibi başkası yararına tutum ve davranışları sergileme eğilimi artmakta; buna ek olarak bireyin hayatından ne kadar memnun olduğunu gösteren yaşam doyumu düzeyinde de artış görülmektedir.

The relationships between prosociality, religiosity, and life satisfaction were examined. In addition, the relationships with demographic variables such as age, gender, and educational status were explored. The research sample consisted of individuals who volunteer or work for various non-governmental organizations. Data were collected from 377 adults who were involved in such organizations between March 2024 and October 2024 using a survey method. The survey included a Demographic Information Form, the Prosociality Scale, the Religiosity Scale and the Satisfaction with Life Scale. Data analysis was conducted using SPSS. Independent samples t-test, one-way ANOVA and Pearson correlation analysis were used. The findings revealed a significant positive correlation between prosociality and religiosity, as well as between prosociality and life satisfaction. Furthermore, an increase in religiosity was associated with higher life satisfaction. Significant relationships were also observed between the main variables and socio-demographic characteristics. While prosociality did not differ by gender, women reported higher levels of religiosity than men. Individuals in middle adulthood (ages 45-65) exhibited higher levels of prosociality compared to other age groups. Married participants reported higher levels of prosociality, religiosity, and life satisfaction than their single counterparts. No significant differences were found between volunteers and paid staff in terms of prosociality, religiosity, or life satisfaction. The results suggest that higher levels of religiosity are associated with an increased tendency to engage in behaviors that benefit others—such as helping, charity, altruism, sharing, and forgiveness—as well as with higher levels of life satisfaction.