Publication: Balıkesir merkez ilçesindeki kamu yapıları (19. yüzyıl- 20. yüzyıl başı)
Abstract
İlk adımları 18. yüzyılda atılan ve Osmanlı mimarisinde 20. yüzyılın başına kadar devam eden Batılı anlayış ile yeni bir mimari kimlik benimsenmiştir. Bu dönemde mimari; Klasik Osmanlı mimarisinin aksine fonksiyon ve biçimleniş açısından farklılık göstermektedir. Batılı kökenli mimari üslupların etkisinde yapılar eklektik tarzda inşa edilmeye başlanmıştır. Bu değişim 1839 Tanzimat’ın ilanıyla beraber daha da hız kazanmış ve Balıkesir de dahil olmak üzere birçok şehirde Batılı üsluplarla inşa edilmiş kamu yapıları ortaya çıkmıştır.Balıkesir’de 18. yüzyıla kadar devam eden geleneksel mimari birikim 1839 yılından sonra kendini Batılı tarzda yapılan mimari eserlere bırakmıştır. Şehir bu dönemde sadece mimari alanda değil; eğitim, sanayi, ulaşım, kültür anlamında da kendini geliştirmiş ve yenilemiştir. Balıkesir’de 1840 yılında yapılan Eski Belediye Binası, kentte 19. yüzyılda inşa edilen modern kamu yapılarının temelini atmıştır. Bu dönemde; eğitim alanındaki Balıkesir Sultan-i İdadisi (1895), sağlık yapısı olan Gureba Hastanesi (1895), kentin simgesi olan Hamidiye Saat Kulesi (1901) başta olmak üzere daha birçok yapı ile Balıkesir’de mimari dönüşüm sürdürülmüştür. Çalışma kapsamında;19. yüzyıl ve 20. yüzyılın başına kadar geçen süreçte, Balıkesir’in merkezinde inşa edilen kamu yapıları ele alınmıştır. Bu çalışma kapsamında; Balıkesir kent merkezinde 19. yüzyıldan 20. yüzyılın başına kadar inşa edilen ve günümüze ulaşan 11 adet yapı tespit edilmiştir. Bunların haricinde günümüze ulaşmayan 6 adet kamu yapısına da katalog içerisinde yer verilecektir. Yapılar çalışma içerisinde kronolojik sıra ile ele alınarak; plan şeması, mimari üslubu, estetik zellikleri ile değerlendirilmiş, bu dönemde başka şehirlerde inşa edilen kamu yapıları ile benzer ve farklı yönleri karşılaştırılmıştır. Yapılan gözlemler ve araştırmalar neticesinde yapıların bazıları işlevini sürdürürken, birçoğunun farklı amaçlarla kullanıldığı görülmüştür. Yapılan restorasyonlar sonucunda yapılarda ilk hallerinden farklı bazı detaylar tespit edilmiştir. Sonuç olarak; bu dönemde inşa edilen yapılar diğer Anadolu kentlerinde olduğu gibi, Balıkesir’in günlük yaşamında betonarme binaların yoğunluğu arasında hala yerini korumaktadır.
The first steps were taken in the 18th century and Ottoman architecture continued until the beginning of the 20th century and a new architectural identity was adopted. During this period; Unlike classical Ottoman architecture, it differs in function and form. Under the influence of Western architectural styles, the buildings began to be constructed in an eclectic style. This change gained momentum with the declaration of the Tanzimat in 1839 and in many cities, including Balıkesir, public buildings built with Western styles emerged.The traditional architectural accumulation in Balıkesir, which continued until the 18th century, left itself to Western architectural works after 1839. During this period, the city was not only in the architectural field; education, industry, transportation, culture in terms of self-developed and renewed. The Old Town Hall, built in 1840 in Balıkesir, laid the foundation for modern public buildings built in the city in the 19th century. In this period; Balıkesir Sultan-i İdadisi (1895), Gureba Hospital (1895), Hamidiye Clock Tower (1901), which is the health symbol of the city, continued the architectural transformation in Balıkesir. Within the scope of the study, public buildings constructed in the center of Balıkesir from 1800 to 1915 were discussed.This scope of work; In the city center of Balıkesir, 11 buildings that were built from the 19th century to the beginning of the 20th century have been identified. In addition, 6 public structures that have not reached today will be included in the catalog. The structures are discussed in chronological order; plan scheme, architectural style, aesthetic program. As a result of the observations and researches, some of the buildings were functioning, while many of them were used for different purposes. As a result of the restorations, some details were found different from the original structures. As a result; The structures built during this period, as in other Anatolian cities, still maintain their place among the density of reinforced concrete buildings in the daily life of Balıkesir.
The first steps were taken in the 18th century and Ottoman architecture continued until the beginning of the 20th century and a new architectural identity was adopted. During this period; Unlike classical Ottoman architecture, it differs in function and form. Under the influence of Western architectural styles, the buildings began to be constructed in an eclectic style. This change gained momentum with the declaration of the Tanzimat in 1839 and in many cities, including Balıkesir, public buildings built with Western styles emerged.The traditional architectural accumulation in Balıkesir, which continued until the 18th century, left itself to Western architectural works after 1839. During this period, the city was not only in the architectural field; education, industry, transportation, culture in terms of self-developed and renewed. The Old Town Hall, built in 1840 in Balıkesir, laid the foundation for modern public buildings built in the city in the 19th century. In this period; Balıkesir Sultan-i İdadisi (1895), Gureba Hospital (1895), Hamidiye Clock Tower (1901), which is the health symbol of the city, continued the architectural transformation in Balıkesir. Within the scope of the study, public buildings constructed in the center of Balıkesir from 1800 to 1915 were discussed.This scope of work; In the city center of Balıkesir, 11 buildings that were built from the 19th century to the beginning of the 20th century have been identified. In addition, 6 public structures that have not reached today will be included in the catalog. The structures are discussed in chronological order; plan scheme, architectural style, aesthetic program. As a result of the observations and researches, some of the buildings were functioning, while many of them were used for different purposes. As a result of the restorations, some details were found different from the original structures. As a result; The structures built during this period, as in other Anatolian cities, still maintain their place among the density of reinforced concrete buildings in the daily life of Balıkesir.