Görme engeli olan çok engelli çocuklar için etkili olan pekiştireç değerlendirme yönteminin belirlenmesi

Abstract

GÖRME ENGELİ OLAN ÇOK ENGELLİ ÇOCUKLAR İÇİN ETKİLİ OLAN PEKİŞTİREÇ DEĞERLENDİRME YÖNTEMİNİN BELİRLENMESİ Ani Çakmak Danışman: Prof. Dr. Dilek ERBAŞ Bu araştırmanın amacı, görme engeli olan çok engelli çocuklar için etkili olan pekiştireç değerlendirme yönteminin belirlenmesidir. Araştırmaya 3-7 yaş arası, görme engeli ve zihinsel engeli olan 4 çocuk katılmıştır. Bu araştırmada tek denekli araştırma yöntemlerinden dönüşümlü uygulamalar modeli kullanılmıştır. Elde edilen veriler, görsel olarak analiz edilmiştir. Araştırma iki basamaktan oluşmaktadır. Birinci basamakta görme engeli olan çok engelli çocuklar için, pekiştireç belirleme yöntemlerinden uyaran tercihi ve zorunlu seçme yöntemleriyle, tercih edilen uyaranların belirlenmesi; ikinci basamakta ise belirlen uyaranların pekiştireç olarak etkililiklerinin belirlenmesine ilişkin bulgular elde edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; görme engeli olan çok engelli çocuklar için uyaran tercihi ve zorunlu seçme yöntemleri ile çeşitli uyaranların tercih edilip edilmediğinin belirlenebildiği, uyaran tercihi ve zorunlu seçme yöntemleri ile belirlenen uyaranların her ikisinin de pekiştireç olarak etkili olduğu, ancak uyaran tercihi yönteminin etkili pekiştireçlerin belirlenmesinde daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Çok engelli çocuk, pekiştireç belirleme yöntemi, dönüşümlü uygulamalar modeli