Suudi Arabistan dış politikasında Kral Faysal bin Abdülaziz'in rolü

Abstract

Bu tezde, bir lider olarak Kral Faysal’ın Suudi dış politikasındaki rolü analiz edilmektedir. Dış politika analizinde birey düzeyi ve karar alma yaklaşımı, liderlerin tercihleri ve kararlarının dış politikaya etkisine odaklanmaktadır. Bu nedenle çalışmada Kral Faysal’ın liderliği, kişiliği ve algılarının Suudi dış politikasına etkileri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bölgedeki ve dünyadaki gelişmelerin dış politika kararlarına etkisi üzerinde duran sistem düzeyi ve içteki aileye atıf yapan devlet düzeyi ile teorik çerçeve güçlendirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmış ve verilerin analizinde vaka analizi ve süreç izleme tekniklerinden yararlanılmıştır. Suudi Arabistan’ın diğer devletlerle veya devlet dışı aktörlerle kurduğu ilişkiler ve Kral Faysal’ın söylemleri incelenmiştir. Kral Faysal dönemi dış politika kararlarının, Suudi dış politikasında meydana getirdiği farklılaşmalar ve benzerlikler üzerinden analiz derinleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, Suudi dış politikasında Kral Faysal’ın yaklaşımı belirleyici olmuş ve değişim meydana getirmiştir. Faysal’ın dış politika yaklaşımı monarşinin sürekliliği, kraliyet ailesine bağlılık, petrolün millileştirilmeside diğer ülkelerden farklılaşma, İslami dayanışma ve dış politika deneyimlerindeki realizmden oluşurken Nasır Merkezli Arap Milliyetçiliği, Siyonizm ve Komünizm’e karşı konumlanmaktadır. Suudi dış politikasının kurumsallaşması ve dış ilişkilerin gelişmesi Kral Faysal döneminde gerçekleşmiştir. Suudi dış politikasında yaşanan pek çok gelişmede Faysal’ın liderliğinin etkili olduğu ancak bölgesel ve küresel gelişmelerin kimi zaman Kral Faysal’ın tercihlerinin önüne geçtiği sonucuna ulaşılmıştır.This thesis analyzes the role of King Faisal as a leader in Saudi foreign policy. The individual-level and decision-making approach to foreign policy analysis focuses on the impact of leaders' choices and decisions on foreign policy. Therefore, this study focuses on the impact of King Faisal's leadership, personality and perceptions on Saudi foreign policy. In addition, the theoretical framework is strengthened by the system level, which emphasizes the impact of regional and global developments on foreign policy decisions, and the state level, which refers to the domestic family. Qualitative research methods were used in the study and case analysis and process tracing techniques were used to analyze the data. Saudi Arabia's relations with other states or non-state actors and King Faisal's discourses were analyzed. The analysis was deepened by analyzing the differences and similarities between the foreign policy decisions of the King Faisal era and Saudi foreign policy. According to the findings of the study, King Faisal's approach was decisive in Saudi foreign policy and brought about a change. Faisal's foreign policy approach consisted of the continuity of the monarchy, loyalty to the royal family, differentiation from other countries in the nationalization of oil, Islamic solidarity and realism in foreign policy experiences, while Nasser-centered Arab Nationalism was positioned against Zionism and Communism. The institutionalization of Saudi foreign policy and the development of foreign relations took place during the reign of King Faisal. It has been concluded that Faisal's leadership was effective in many developments in Saudi foreign policy, but regional and global developments sometimes overruled King Faisal's preferences.