Ortaokul öğrencilerinin anneye bağlanma stilleri ile kardeş kıskançlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin anneye bağlanma stilleri ile kardeş kıskançlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmada ayrıca bağlanma stilleri ve kardeş kıskançlığı ölçekleri de geliştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2015-2016 eğitim-öğretim yılında İstanbul İli Pendik ilçesinde devlet ortaokulları ile imam-hatip ortaokullarındaki öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem, küme örnekleme yöntemiyle seçilmiş 733 öğrenciden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanmış kişisel bilgi formu ve araştırmacı tarafından geliştirilmiş Marmara Anneye Bağlanma Stilleri Ölçeği ile Marmara Kardeş Kıskançlığı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, cinsiyete göre kayıtsız bağlanmada; yaşa göre güvenli ve korkulu bağlanmada; kardeş sayısına göre güvenli, kayıtsız ve saplantılı bağlanmada; doğum sırasına göre güvenli ve kayıtsız bağlanmada; annenin

olup olmamasına göre korkulu bağlanmada; anne ve babanın birliktelik durumuna göre saplantılı bağlanmada; babanın eğitim durumuna göre güvenli, kayıtsız ve korkulu bağlanmada; sosyoekonomik duruma göre saplantılı bağlanmada ve aile tipine göre korkulu bağlanmada anlamlı farklılık bulunmuştur. Kardeş kıskançlığı ise oda paylaşımına ve aile tipine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Kardeş kıskançlığının güvenli bağlanma ile negatif yönlü anlamlı ilişki; kayıtsız, korkulu ve saplantılı bağlanma ile pozitif yönlü anlamlı ilişki gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca kardeş kıskançlığını güvenli bağlanmanın 0,13; kayıtsız bağlanmanın 0,33; korkulu bağlanmanın 0,25 ve saplantılı bağlanmanın 0,50 açıkladığı tespit edilmiştir. Marmara Anneye Bağlanma Stilleri Ölçeği’nin güvenli, kayıtsız, korkulu ve saplantılı bağlanma olmak üzere 4 faktörlü yapısının olduğu saptanırken Marmara Kardeş Kıskançlığı Ölçeği’nin tek faktörlü yapısının olduğu saptanmıştır. İki ölçek de yeterli düzeyde güvenirliğe sahiptir. ABSTRACT The study aims to examine relationship between attachment styles with mothers and sibling jealousy of middle school students. The study is designed on Relational Screening Model. Sample of the study is composed of 733 students. Participants are selected by cluster sampling method from the public middle schools and imam-hatip middle schools in the academic year 2015-2016 in Pendik, İstanbul. Personal Information Form, Marmara Attachment Styles with Mother Scale and Marmara Sibling Jeaolusy Scale are used for process of data collection.As a result of the research, it was found that significant differences in dismissing by gender; in secure and fearful by age; in secure, dismissing and preoccupied by number of sibling; in secure and dismissing by birth other; whether having birth or stepmother; togetherness of parents on preoccupied; in secure, dismissing and fearful by educational levels of fathers; in preoccupied by socioeconomic status; and in fearful attachment style by family type. Sibling jealousy has significantly differed depending on room sharing and family type. Sibling jeaolusy had strong negative correlation with secure and had strong positive correlation with dismissing, fearful and preoccupied attachment style. Also it was found sibling jeaolusy have explained 13% of the secure; 33% of the dismissing; 25% of the fearful and 50% of the preoccupied attachment. It was determined that Marmara Attachment Style with Mother Scale had four factor as secure, dismissing, fearful and preoccupied attachment and Marmara Sibling Jealousy Scale had one factor. Results has shown that both scales had sufficient level of reliability.