Banka kartlarının islam hukuku açısından değerlendirilmesi

Abstract

Türkiye'de son onbeş yıldır gelişmekte olan faizsiz bankacılık modeli son yıllarda gelen taleplere cevap verebilmek adına müşterilerine verdiği hizmetlerin arasına kredi kartını da eklemiş, hizmet verirken islam Hukuku kurallarına uyma ve hizmetlerini bu kurallara göre şekillendirme iddiasında bulunmuştur. Kredi Kartı faaliyetinin Katılım Bankaları açısından yeni bir hizmet alanı oluşu, bu alanda resmi veya akademik bir islam Hukukuna uygunluk denetiminin bulunmaması beni bu çalışmaya sevkeden başlıca saik olmuştur. Bu çalışmada ilk olarak banka kartları için yapılmış tanımlara yer verilerek banka kartı tanıtıldı. Akabinde banka kartının ilk kullanılışı ile tarih boyunca gösterdiği gelişme üzerinde kısaca duruldu ve Türkiye'deki kredi kartı tarihi ve kullanımı ile ilgili bilgi verildi. Banka kartının islam Hukuku açısından önemli olan çeşitleri üzerinde özellikle duruldu ve diğer sınıflandırmalar hakkında da bilgi verildi. Banka kartı kullanımını düzenleyen sözleşmenin tarafları ve aralarındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşme hakkında bilgi verildi. Tarafların birbirlerine karşı hak ve yükümlülükleri belirtilerek banka kartının sağladığı faydalar ve kullanımının doğurduğu sakıncalar üzerinde de kısaca duruldu. Çalışmanın amacı olan İslam Hukuku açısından değerlendirme için kredi kartının ve onun kullanımını sağlayan sözleşmenin islam Hukuku'nda tuttuğu yer ve önemi üzerinde duruldu. Kredi kartı sözleşmesinin islam Hukuku'na uygun olan yönleri ile aykırı olan yönleri tesbit edilmeye çalışıldı. Genel açıdan İslam Hukuku'na uygun olan bir sözleşmede islam Hukuku'na aykırı olan bir maddenin bulunması durumunda sözleşmenin bundan nasıl etkileneceği üzerinde duruldu. Farklı görüşlerin açıklanmasından sonra İslam Hukuku'na aykırı olan şartın genel olarak sözleşmeyi etkileyeceği sonucuna varıldı.

The role of Islamic (non-interest) Banking is raidly growing in Turkey for the last fifteen years and their financial portion in the market is increasing. These banks claim that they apply the rules of Jslamic Law in every transaction so that the customers who have a high precision about interest can very comfortably work with them. Especially within the last five years they have started giving the customers credit cards and they try not to let the interest get into the transaction. They all have advisory boards which decides whether the transactions are appliable in Jslamic Law or not. Considering the area of credit cards in Jslamic Law inexperienced we have very few academic documents to gain information about the field. That is why I wanted to have my thesis in this subject. At the beginning of my thesis I tried to describe the credit cards in a large angle from Jslamic Law scholars and the other authors and encyclopaedias. Then I tried to show the aspect of Islamic Law to the subject. I realised that, to understand how a credit card works, the sides of the credit card transaction should carefully be analised. That led me to the relations between the Bank, Customer, and the Seller, so I studied their relation from both legal angle of view and Islamic Law angle of view. I especially studied the most important subject of the field, which is the non-Islamic statement in a transaction. I tried to put forth how a non-Islamic statement affects the whole transaction. Finally I had the result that the credit cards given by the normal banks excluding the Islamic banks should not be used because they apply interest which is strictly forbidden in Islamic Law. Then I gave the adjudications of advisory boards to show the Islamic Banking practice in Turkey.