Hemşirelik Öğrencilerinin Tip 2 Diyabet Riski

Abstract

Amaç: Bu çalışma hemşirelik bölümü öğrencilerinin tip 2 diyabet riskinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı olarak planlanan araştırma Mart-Mayıs 2020 tarihleri arasında İstanbul’da bir devlet üniversitesinde yapıldı. Çalışmanın evrenini 984 öğrenci oluşturdu; evreni temsil etmesi için minimum örneklem hacmi, yapılan güç analizi sonucunda %95 güven aralığı ve %5 hata katsayısı için 277 olarak hesaplandı. Çalışma araştırmaya katılmayı kabul eden 432 öğrenci ile tamamlandı. Veriler “Öğrenci Hemşire Tanılama Formuˮ ve “FINDRISK Tip 2 Diyabet Risk Değerlendirme Formuˮ ile toplandı. Ölçekten alınan minimum puan 0; maksimum puan ise 26’dır. Üniversitenin Etik Kurulundan ve Hemşirelik Bölümünden yazılı izin alınmıştır. Çalışmaya katılacak öğrencilere çalışmanın amacı açıklanarak izinleri alındı; veriler pandemi süreci nedeniyle online olarak öz bildirim yöntemiyle toplandı. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Pearson Chi-Square testi kullanılarak analiz edilmiştir. Anlamlılık p<.05 olarak değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin %81.2’si kadın, %33.5’i üçüncü sınıftır. %82.2’sinin ekonomik durumu ortadır. Öğrencilerin 59.3’ü daha önce diyabet hakkında eğitim almıştır. Öğrencilerin %75.3’ünün beden kitle indeksi (BKİ) değeri 25 kg/m2 altında;kadın öğrencilerin %76.5’inin bel çevresi 80 cm’in, erkek öğrencilerin %76.7’sinin bel çevresi 94 cm’in altındadır. Öğrencilerin %40.7’si günde en az 30 dk. fiziksel egzersiz yapmakta; %52.8’i her gün sebze ve meyve tüketmektedir. %100’ünün tansiyonu olmadığı; %91.5’i kan şekeri yüksekliğinin daha önce saptanmadığı ve %43.3’ü aile bireylerinin herhangi birinde tip 1 ve ya tip 2 diyabet tanısı konulmuş birey olmadığı bulundu. Öğrencilerin FINDRISK puan ortalaması 5.84±3.59 olup, %56.7’si düşük risk olup, 10 yıllık tip 2 diyabete yakalanma riski 1/100’dür. Diyabet risk düzeyi ile “BKİ, bel çevresi, egzersiz yapma, sebze-meyve tüketme, kan şekeri yüksekliği öyküsü, ailede diyabet öyküsüˮ arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki vardır (p<.05). Diyabet risk düzeyi ile “cinsiyet, öğrenim gördüğü sınıf, ekonomik durum ve daha önce diyabet eğitimi almaˮ durumları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>.05). Sonuç: Tip 2 diyabet riskinin erken dönemde belirlenmesi diyabete neden olacak değiştirilebilir risk faktörlerin kontrol altına alınmasında önemlidir. ANAHTAR KELİMELER: diyabet, hemşirelik, hemşirelik öğrencisi, Tip 2 diyabet