İstanbul’daki Bilgi ve Belge Merkezleri’nde bulunan şahıs arşivleri üzerine inceleme

Abstract

Şahıs arşivleri, kişilerin faaliyetlerini, ilişkilerini ve yaşantılarını ortaya koyması açısından gayri resmi tarihin oluşturulmasında önemli yapı taşlarından biridir. Bu nedenle yoğun tanıtım faaliyetleri ile kamuoyunda bir farkındalık yaratılması ve bu malzemelerin kullanımının artırılması gerekir. Bu tez çalışmasının amacı; İstanbul’daki bilgi ve belge merkezlerinin bünyelerinde bulundurdukları şahıs arşivi koleksiyonlarının gün yüzüne çıkmasını sağlamak, şahıs arşivlerinin sorunlarını ortaya koymak ve çözüm önerileri getirmektir. Bunun yanında özel arşiv ve şahıs arşivleri kavramlarını açıklamak ve şahıs arşivlerinin sağlamadan korumaya kadar arşivcilik süreçleri içinde nasıl ele alınması gerektiğine dair bir rehber ortaya koymak amaçlanmıştır. Tezin birinci bölümünde özel arşivlerin tanımı, önemi, mevzuattaki durumu, kamu arşivleriyle ilişkileri, bileşimi, kaynakları, yurt dışındaki yasal durumları ve özel arşiv türleri hakkında bilgi verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde özel arşivlerin bir alt grubu olan şahıs arşivi terimi açıklanmış ve şahıs arşivlerinin bir belge yönetim altında nasıl ele alınacağı konusunda bir rehber hazırlanmıştır. Son bölümde ise İstanbul’daki Bilgi ve Belge Merkezleri’nde bulunan şahıs arşiv koleksiyonları hakkında bilgi verilmiş ve şahısların biyografilerine yer verilmiştir. Sonuç kısmında ise şahıs arşivlerin sorunlarına değinilmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur.

Personal archives which reflect activities of individuals are integral parts in establishing unofficial history of a society or state. Therefore intensive advetisement activities are very important to esbalish awareness and to promote use of those archives. The aim of the thesis is to locate all private archives in iformation centers in Istanbul, to determine the problems they face and to give recommendations to solve the problems. The thesis also tries to establish a manual on how personal archives should be taken care of. The first part of the thesis include definitions of private archives, their significance, their status in the policy, their connection with state archives, their resources, their legal status abroad and the types of private archives. In the second part the thesis tries to define the term personal archives which is a sub-group of private archives and establish a manual on how personal archives should dealt with under a records managemet program. The last part include information about personal archives that are housed in iformation centers in Istanbul and biographies of the persons that they belong to. The conclusion part deals with the problems that the personal archives face and gives recommendations to solve them.