2005-2015 yılları arasında Türkiye’ye gelen yabancı sermayenin reel sektör üzerindeki etkileri

Abstract

Büyüme ve kalkınma hedeflerini gerçekleştirmek isteyen ülkelerin, karşılaştıkları önemli engellerden birisi, sermaye birikimlerinin yetersiz olmasıdır. Bu sorunu aşmak üzere yabancı sermaye yatırımlarını çekmek, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler açısından, oldukça önemli bir konudur. Yabancı sermaye yatırımlarının, üretimi, ihracatı, istihdamı artırmak, ödemeler dengesini iyileştirmek, yönetim bilgisi ve teknoloji transfer etmek gibi olumlu yönleri bulunmaktadır. Çalışma ile 2005-2015 yılları arasında Türkiye’ye gelen yabancı sermaye yatırımlarının reel sektör üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırmanın 2005-2015 yılları ile sınırlanmış olması çalışmayı benzerlerinden ayırmaktadır. Çalışmanın varsayımı yabancı sermaye, Türk reel sektöründe üretimi artırır şeklinde belirlenmiştir. Amaç ve varsayıma uygun olarak konu ile ilgili literatür taraması metodu kullanılmıştır. Buna göre; konu ile ilgili yayınlanmış kitaplar, makaleler, tezler, raporlar ve güvenilir internet kaynaklarından faydalanılmıştır. Literatür taraması sonucu elde edilen veriler, birbirleriyle ilişkilendirilerek yorumlanmıştır.2003 yılında çıkarılan 4875 sayılı kanun, yabancı sermayeyi ülkeye çekmek açısından, oldukça geniş imkânlar sunmuştur. Buna rağmen, Türkiye doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını çekme konusunda, yetersiz kalmıştır. Türkiye 2005-2015 yıllarında, Dünya yabancı sermaye akımlarından ortalama olarak yalnızca % 1’i kadar yabancı sermayeyi çekebilmiştir. Bu durum, Türkiye’ye gelen yabancı sermayenin yetersiz olduğunu değil, yalnızca Türkiye’nin potansiyelinin altında bir yabancı sermaye girişi olduğunu göstermiştir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ülkeye girişinde, büyük oranda birleşme ve satın almalara konu olarak gerçekleştiği görülmüştür. Bu durum, sıfırdan işletme kurarak bir ülkeye yatırım yapmak kadar, avantajlı değildir. 2005-2015 döneminde Türkiye’ye gelen DYSY’nda, ilk üç sırada yer alan sektörler; finans ve sigorta sektörü, imalat sektörü ve enerji sektörleri olmuştur. Finans ve sigorta faaliyetleri sektörü, tek başına DYSY’nın %36’lık kısmını oluşturmuştur. Bu sektördeki yabancı sermayeli firmaların, katma değer, üretim, istihdam yaratma gibi konularda olumlu yönleri, yerli firmalara göre daha fazla olmuştur. İmalat sektöründe bulunan büyük ölçekli firmalarda, yabancı sahipliği oranı fazladır ve yabancı sermayeli firmaların istihdam yaratma etkileri ve katma değerleri, yerli firmalara göre daha fazla olmuştur.

One of the most important obstacles that the countries meet, who want reach to the growth and development aims, is insufficient capital funds. Having interests of foreign capital investments is very important for developing countries, like Turkey, to get over this problem. There are lots of advantages of foreign capital investments, for instance manufacture, employment and export increasing, payment balance fixing, management experience and technology transfering, etcForeign capital investments' effects on real sector economy in Turkey between 2005-2015, was investigated in this study. Using time limit as 2005-2015, seperates the study from other similar studies. The hypothesis of the study was determined as Foreign capital increases manufactoring in Turkish real sector. Literature scanning method was used according to main purpose and hypothesis of the study, so published books, articles, thesis, reports and trustworthy internet sources about the subject was used. Datas which come from literature scanning was interpreted due to connection between themselves.Law No. 4875 enacted in 2003 provided a wide range of opportunities for attracting foreign capital to Turkey. Despite this, Turkey remained insufficient in attracting direct foreign invesments. Turkey was able to attract foreign capital and foreign capital flows up only 1% on average in the world during the period of 2005-2015. This case does not shows only Turkey is inadequate foreign investment it also shows foreign capital inflow is under Turkey's potential. It was seen that foreign direct investments in this period came Turkey as company mergers and acquisitions. This is not advantageous as far as investing in a country by establishing a business from scratch.In Turkey, the first three sectors of direct foreign capital investments are finance and insurance, manufacturing and energy sector during the period of 2005-2015. Finance and insurance sectors were only 36% of direct foreign investments. Foreign companies were more beneficial than local companies for manufacturing on increasing employment. Share of foreigners was much in big companies of manufacture sector, also their effects of creating new employment and increasing added value were more than local similar companies.