Türkiye’deki Suriyeli gençlerin kimliklenme süreçleri ve aidiyet algıları üzerine nitel bir çalışma

Abstract

Çalışmada, Türkiye’deki Suriyeli sığınmacıların göç neticesinde ‘anavatan’ ile ‘yerleşilen yer’ arasında şekillenen kimlik ve aidiyet kurgularına ışık tutmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede, çalışmanın temelinde yatan ve “şümullü” bir sosyal hadise olan göçten yola çıkarak bu hadiseden etkilenen özne konumundaki insanların deneyimlerine ve kimlik inşasalarına vurgu yaparak bu deneyimin tarihsel ve toplumsal gerçekliği içinde anlamaya ve yorumlamaya yönelik bir çalışmadır. Kabaca “göç öncesi” ve “göç sonrası” olarak iki ana bölüme ayrılan bu çalışmanın ilk bölümünde, önce tarih/ geçmiş ile milli kimlik arasındaki ilişkiye dönük literatür tartışılmasının yanında, kimlik, kolketif hafıza ve ulusal kimlik kavramlarına ilişkin bazı kuramsal ve teorik bilgiler aktarılmıştır. Tezin ikinci bölümde ise, Suriyelilerin toplumsal mecrada işgal ettikleri sığınmacı statüsünün kimliklenme süreçlerine etkisi, siyaset, hukuk ve eğitim gibi makro boyutlarıyla birlikte incelenmiştir. Yapısal bağlamdan elde edilen makro düzeydeki bulguların merkezlenmesi adına öznelerin kimliklenme deneyimlerini kültürel mikro bir düzeyde ortaya koymaya yönelik etnografik bir saha çalışması dahil edilmiştir. Son olarak, öznelerin anavatanın nasıl hatırlanıp yorumlandığı ile “yerinden edilmişlik” halinin gençlerin hafızalarında ne şekilde yer bulduğunu, yaşadıkları zorunlu göç deneyiminin içerdiği kültür şoku süreci ile başa çıkma sürecinde ürettikleri taktiksel yollar arasında kolektif hafıza ve nostaljinin rolü irdelenmiştir. Çalışmanın en özgün odağı ise, ulusal göç literatürdeki metodolojik bir boşluğa da işaret etmesidir. Dolayısıyla alandaki hâkim saf nesnelci işlevselci ve/ veya pozitivist paradigmaların alışılagelmiş araştırma pratiklerine karşın bu çalışmada daha çoğulcu, karma, yorumlamacı ve sorgulayıcı yaklaşımlara yer verilmiştir.This study aims to explore the (re-)construction of Syrian identity and belonging before and after experiencing forced migration, focusing on the experiences of Syrian refugees in Turkey. The study takes into account the complex dynamics that emerge between their homeland and the host country, adopting a comprehensive approach that considers the historical and social context in which these identity formations occur. To achieve this, the research is divided into two main sections: the pre-migration period and the post-migration period. In the first section, the study engages with the existing literature on the relationship between history, national identity, and collective memory, aiming to establish a theoretical framework. Additionally, it explores various theoretical concepts that are relevant to the understanding of identity, collective memory, and national identity. In the second section, the study explores the influence of refugee status on identity formation. It considers macro-level factors such as politics, law, and education, and analyzes their impact on the process of constructing identities. To provide a more comprehensive and nuanced understanding, the study incorporates an ethnographic field study that captures the micro-level experiences and realities of Syrian refugees in Turkey. The most valuable output of this study lies in its aspiration to address a methodological gap within the local literature on migration. Departing from traditional positivist and functional paradigms, the research embraces pluralistic, mixed-methods, interpretive, self-reflexive approach and critical approaches to provide a profound comprehension of the intricate complexities involved in Syrian identity transformation in the context of forced migration.