Organik gıda ürünlerine ilişkin tüketici algısı, satın alma niyeti ve gerçek satın alma davranışının incelenmesine yönelik bir araştırma

Abstract

Son yıllarda gıda üreticilerinin kullanmış olduğu suni gübreler, kimyasal ilaçlar ve ekolojiye büyük oranda verilen zarar tüketicilerin çoğunun konvansiyonel ürünlerden uzaklaşmalarına sebep olmuştur. Bunun yanında tüketicilerin giderek daha çok bilinçlenmesi, çevreye olan duyarlılığının artması, hayat kalitelerini yükseltmek istemesi, konvansiyonel ürünlerin toplum ve insan sağlığı üzerinde yarattığı olumsuz etkiler özellikle Danimarka, İsviçre, İsveç gibi ülkelerde organik gıda ürünlerine olan talebi artırmaktadır. Ancak tüm bu yaşananlara karşın organik gıda ürünlerine yönelik tüketici talebi ülkemizde henüz yeterince geliştirilememiştir. Uluslararası organik gıda pazarında olduğu kadar ulusal organik gıda pazarında da yeterli talebin oluşturulabilmesi için tüketicilerin organik gıda ürünlerine ilişkin algılarının, tutumlarının, satın alma davranışlarının ve bunları etkileyen faktörlerin incelenmesi gerekmektedir. Bu bakış açısından hareketle çalışmada, organik gıda ürünlerine ilişkin tüketici algısı, satın alma niyeti ve gerçek satın alma davranışı arasındaki ilişkiler çevrim içi anket çalışması yapılarak incelenmiştir. Anket uygulaması için İstanbul’da yaşayan 18 yaş üstü 405 tüketiciye ulaşılmış ve kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Yapılan regresyon analizi sonucunda, tüketicilerin organik gıda ürününe yönelik güvenlik, çevre dostu ve hayvan refahı, kalite algısının organik gıda ürünü satın alma niyeti üzerinde etkisi olduğu ancak organik gıda ürününe yönelik sağlık algısının, organik gıda ürünü satın alma niyeti üzerinde etkisi olmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, organik gıda ürünü satın alma niyetinin organik gıda ürünü gerçek satın alma davranışı üzerinde etkisi olduğu saptanmıştır. Çalışma sonuçlarının hem organik gıda sektöründe faaliyet gösteren firmalara önemli katkılar sağlaması, hem de bu alandaki akademik çalışmalara ışık tutması hedeflenmektedir.

caused consumers to move away from conventional products. However, the fact that consumers are becoming more aware day by day, that they want to increase their quality of life, that conventional products have negative effects on society and human health, and that consumers’ sensitivity to the environment increases the demand for organic food products, especially in countries such as Denmark, Switzerland and Sweden. However, despite all these experiences, consumer demand for organic food products has not yet been sufficiently developed in our country. International as well as national organic food in the market to create sufficient demand in the market, consumers towards organic food products perceptions, attitudes and the factors that influence their purchasing behavior must be examined. From this point of view, the relationships between consumer perception of organic food product, purchase intention and real purchase attitude were examined by conducting an online survey. For the survey application, to 405 consumers over the age of 18 living in Istanbul were reached and convenience sampling method was used. With the result of being performed regression analysis, it is determinated the consumers perception towards the safety, environmental friendly and animal welfare, quality perception does have an effect over the purchase intention of the organic food products, but health perception does not have an effect over the purchase intention. Besides, the purchase intention of the organic food product is have an effect over the actual purchase behavior is detected. It is aimed that the results of the study both make important contributions to companies that are carries in the organic food sector and set an example for academic studies in this field.