Emek tarihi dönüşümüne İstanbul amele pazarları üzerinden bakmak : işçi-işveren ilişkileri üzerine nitel bir araştırma

Abstract

Amele pazarlarının iş ve işçi arayanlar tarafından günlük çalışma için kullanımı yeni bir fenomen değildir. İstanbul’un çeşitli semtlerinde kısa süreli işler için işe alınmayı bekleyen enformel işçiler uzun yıllardan beri varlığını devam ettirmektedir. Amele pazarları günlük işçiliğin mekânsal ve enformel bir istihdam arama aracı olduğu gerçeğine rağmen, yapısı, niteliği ve oluşum süreci literatürde neredeyse incelenmemiş durumdadır. Bu araştırma, günlük işçilerin amele pazarlarındaki iş bulma süreçlerini ve enformel çalışma deneyimlerini aktarmaktadır. Bu bağlamda işçilerin çalışma deneyimlerine; sosyal ve günlük yaşamlarında karşılaştığı güçlüklerle başa çıkma stratejilerine odaklanılmıştır. Araştırmanın bulguları dört farklı amele pazarında yapılan nitel görüşmeleri içeren saha araştırmasında elde edilmiştir. 23 katılımcı ile derinlemesine görüşme yapılmış ve gözlem notları alınmıştır. Araştırma bulguları bireyleri amele pazarlarına iten sebepler, yaşadıkları prekarizasyon süreçlerinin (esneklik, güvencesizlik, kuralsızlık) ortaya çıkardığı toplumsallaşma formları, işçilerin kolektif eylem kapasitesi ve sınıfsal konumları dahilinde sunulmuş ve tartışılmıştır.

Day labour hiring sites are not a new phenomenon for daily work. Informal labourers waiting to be recruited for short-term work in various districts of Istanbul have existed for many years. Informal hiring sites, despite the fact that daily labour is a spatial and informal way of getting a job, its structure, nature, and formation processes have been almost unexamined in the literature.This research describes the recruitment processes and work experiences of day laborers in the informal hiring sites. In addition, the focus has been on strategies to cope with the difficulties that labourers encounter in their work experience and in their social and daily lives. The result of the research were supported by citations from the field research in line with qualitative interviews conducted in four different day labour hiring sites. In-depth observation notes were taken with 23 participants. In this context, the results are presented and discussed within the scope of the reasons why participants wait for a work in the informal hiring site, the forms of socialization created by their precarization processes (flexibility, precarity, irregularity), the collective action capacity of these forms and their class positions.