Tasarımcı perspektifinden ürün tasarımında sürdürülebilirlik : sürdürülebilir ürün değerlendirmesi

Abstract

Tasarımcı perspektifinden ürün tasarımında sürdürülebilirlik : sürdürülebilir ürün değerlendirmesi Toplumların refah seviyesinin artması için birtakım bedeller ödenmiştir: sosyal eşitsizlikler, sömürüler, sağlık sorunları, çevre kirliliği, iklim değişikliği, doğal kaynakların/ türlerin tükenmesi, ... Buhar gücü ve ardından elektriğin üretimde kullanılmaya başlandığı Sanayi Devrimleri, el işçiliğinden makineleşmeye geçişi sağlayarak yeni buluşların önünü açmış, seri üretim modeli istihdamı arttırarak şehirlere göçü hızlandırmış ve bu gelişmeler ekonomik, sosyal, kültürel değişimleri de beraberinde getirmiştir. Zaman içinde, çok sayıda ve birebir aynı özellikte ürünü kısa sürede üretebilme yeteneğine sahip olan makine üretiminin tek düzeliğine çözüm olarak geleneksel tasarım sunulmuş; geleneksel tasarım ise odağına daha çok kullanıcıyı, maliyeti ve estetiği almıştır. Hızlı üretimle beraber hızlı tüketim de teşvik edilmiş, henüz kullanım ömrünü tamamlamayan ürünler atığa dönüşerek çevre kirliliğine ve yenilenemeyen doğal kaynakların aşırı tüketimine yol açmıştır. Tasarımın; malzeme edinimi, üretim süreçleri ve ürün imhasının neden olduğu ekolojik zararlar gibi çevresel konular başta olmak üzere, sosyal ve ekonomik olumsuzlukların üstesinden gelebilmek için atılacak en kritik adımlardan biri olduğu farkındalığı daha geç oluşmuştur. Sürdürülebilirlik kavramı, sürdürülebilir tasarım ve tasarlayan konumundaki ürün tasarımcısının sürdürülebilirlik konusundaki sorumlulukları araştırılırken, tasarımcının da kendi perspektifinden sürdürülebilirlik algısı ve sürdürülebilirliği sağlamadaki sorumluluk alanının ele alındığı ve karşılaştırıldığı bu çalışmada; bir firma bünyesinde veya serbest çalışan ürün tasarımcılarına uygulanan hem kapalı hem de açık uçlu sorular içeren anket yanıtlarının literatür taraması sonucunda bir araya getirilen mevcut teoremlerle ilişkisi nitel olarak değerlendirilmektedir.Sustainability in product design from designers’ perspective: sustainable product evaluation Certain sacrifices have been made to increase the prosperity of societies: social inequalities, exploitation, health problems, environmental pollution, climate change, depletion of natural resources/ species... The Industrial Revolutions, in which steam power and then electricity began to be used in production, facilitated the transition from handicraft to mechanization and paved the way for new inventions. Mass production increased employment and accelerated migration to cities, and these developments brought about economic, social and cultural changes. Over time, traditional design has been offered as a solution to the monotony of machine production, which has the ability to produce a large number of identical products in a short time; traditional design has focused more on the user, cost and aesthetics. Along with rapid production, rapid consumption has also been encouraged, and products that have not yet completed their lifespan have turned into waste, leading to environmental pollution and excessive consumption of non-renewable natural resources. The awareness that design is one of the most critical steps to overcome social and economic negativities, especially environmental issues such as supplying materials, production processes and ecological damage caused by product disposal, has emerged relatively late. In this study, where the concept of sustainability, sustainable design and the responsibilities of the designer in terms of sustainability are investigated, the perception of sustainability and the area of responsibility in ensuring sustainability from the designer's own perspective are addressed and compared based on a survey, which contains both closed-ended and open-ended questions. The responses to the survey which was administered to industrial product designers working within a company or freelance are qualitatively evaluated in relation to the existing theories in the literature.