G. H. A. Juynboll’un Ricâl Literatürüne Dair Temel İddiaları ve Tahlili

Abstract

Oryantalist paradigmanın İslâmî paradigmadan farklı öncüllere sahip olduğu ve yapılan araştırmaların bu ön kabullere dayandığı bilinmektedir. Batılı araştırmacıların hadisle ilgili ön kabullerinin anlaşılmasının bir yolu, onların ricâl literatürüne yaklaşımlarından geçmektedir. Bu bağlamda hadis ilminin alt disiplinlerinden biri olan ricâl ilmi hakkında da önemli çalışmalar yayınlayan G. H. A. Juynboll’un (ö. 2010) ricâl literatürüne dair temel iddialarının bir kısmı bu makalede incelenmiştir. Makalede öncelikle Hollandalı oryantalist Juynboll’un kullandığı kaynaklara doğrudan müracaat edilerek ilgili iddiaların söz konusu eserlerle muvafık olup olmadıkları tetkik edilmiştir. Daha sonra bu iddiaların Juynboll tarafından temellendirilmesi üzerinde durularak bunların vakayı yansıtıp yansıtmadığı hadis usulü prensiplerinden ve ricâl literatüründen hareketle değerlendirilmiştir. Böylece oryantalist paradigmanın ricâl literatürüne yaklaşımına dair bazı iddia ve verileri, ilgili paradigmanın içinden üreten araştırmacıların yöntemini ortaya koymak üzere, temsil gücü yüksek bir müsteşrik olan Juynboll bağlamında ele almak amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Hadis, oryantalizm, G. H. A. Juynboll, ricâl literatürü, uydurma, hafifletme, adalet, yaş hilesi.

19. century and later, Muslims approaching Islamic sources with certain premises encountered the views of western researchers that approaches these sources with different presuppositions. Hadīth is one of the primary sciences that these approaches, which distinguish Orientalists from Muslims, are seen most intensely. However, when the Orientalists’ approach to hadīth is observed closely, especially with Ignaz Goldziher (d. 1921) and Joseph Schacht (d. 1969), it can be said that their claims remain mostly theoretical. On the other hand, Gualtherus Hendrik Albert Juynboll (1935-2010) gained an important place in understanding the orientalist paradigm in terms of putting forward new claims, putting them into practice and exemplifying them beyond adopting the claims of his predecessors in general and taking them further. In this article, some of Juynboll’s claims on the rijāl books that contain information about the narrators that constitute a chain (sanad), which is an indispensable element of hadīth, are discussed and analyzed. Thus, through the evaluations of Juynboll, a scholar who represents the orientalist paradigm, determinations about the approach of western researchers to hadīth are revealed.