Ümraniye ilçesi (İstanbul) kentsel ekolojisi

Abstract

ÜMRANİYE İLÇESİ (İSTANBUL) KENTSEL EKOLOJİSİ Canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle ilişkilerini anlamaya çalışan bilim adamları, yıllarca çalışmalarını, insan uygarlıklarından çok uzaklarda, kimi zaman ıssız bir adada, kimi zaman da tropik yağmur ormanlarında yapmıştır. Halbuki kentler, ekolojik çeşitlilik açısından, eş büyüklükteki bir kırsal alan kadar zengin olabilmektedir. Günümüzde dünya nüfusunun hemen hemen yarısı kentlerde yaşamaktadır. Böylece çevre sorunlarının büyük bir kısmı kentlere taşınmıştır. Bununla birlikte kentlerdeki doğal yaşam ortamlarının korunması ve sürdürülmesi, kentliye yaşanılabilir olmasının yanında, dinlenip zevk alabileceği bir ortam oluşturulması, ancak kentsel ekolojinin ilke ve değerlerinin planlamaya girmesiyle mümkün olabilmektedir. Bu çalışmada, İstanbul’ un yeşil bölgelerinden biri olan Ümraniye İlçesi’ nin plansız kentleşmesinin sonuçları ve alınabilecek önlemler ortaya konmuştur. Ayrıca Ümraniye İlçesi’ nin içerisinde bulunan kentsel habitat çeşitleri belirlenmiş, bu habitatlarda yaşayan yerli ve yabancı bitki türlerinin bir envanteri çıkarılmıştır. Bitki envanteri çıkarılırken, öncelikle vejetasyon mevsimlerinde, ilçedeki değişik habitatlarda dolaşılarak bitki örnekleri toplanmış, toplanan örnekler herbaryum tekniklerine uygun olarak kurutulmuş ve teşhis edilmiştir. Çalışmada Ümraniye İlçesi’ nde toplam 370 bitki türü saptanmıştır. Bunların 240’ ı doğal, 130’ u exotik bitkilerdir. En çok doğal bitki türü bulunan familyalar Asteraceae / Compositae ve Leguminosae / Fabaceae’ dir. En çok exotik bitki türü bulunan familya ise Rosaceae’ dir. Çalışmanın son bölümü olarak, öncelikle İstanbul’ da, daha sonra da bütün kentlerde kentsel ekolojik çalışmaların yaygınlaştırılmasının gerekliliği vurgulanmıştır.

THE URBAN ECOLOGY OF UMRANIYE TOWN (ISTANBUL) For years, the scientists who have been trying to understand the relationship of the organisms with each other and their environment have done research far away from civilization, sometimes, on a desolate island or sometimes in tropical rainforests. On the other hand, from the point of ecological diversity, an urban area can be as rich as a rural area in the same size. Today, about half of the world’ s population live in urban areas, therefore, most of the ecological problems have been brought to the cities. Nevertheless, in cities, preserving and maintaining natural habitats, providing a place not only to live but also to enjoy and relax is only possible by applying the principles and concepts of urban ecology in planning. This study presents the outcomes of unplanned urbanization and possible preventive measures to be taken. In addition, different kinds of urban habitat within the frontiers of Umraniye have been described and an inventorial information about local and foreign plants has been provided. For this plant inventory of Umraniye Town, all the greenery in the area has been explored especially in the vegetation seasons and plant samples have been collected and later, these samples have been dried and labelled according to herbarium procedure. Then they have been determined. In this study, within the frontiers of Umraniye Town, a total of 370 types of plants have been determined, 240 of them are natural while 130 are exotic. The most found kind of natural plant families are Asteraceae / Compositae and Leguminosae / Fabaceae. The the most found kind of exotic plant family is Rosaceae. In the last part of the study, the necessity of having widespread ecological studies become in urban areas, firstly in İstanbul and later in other areas has been emphasized.