İslam iktisat düşüncesinde para : tarihi, gelişimi ve kripto paralar

Abstract

Modern insanlar, kullandıkları mal ve hizmetlerin neredeyse tamamını dışarıdan teminetmektedirler. İnsanlar artık ihtiyaçlarının çok önemli bir kısmını satın alabilmek adına para yada ücret karşılığında emeklerini ortaya koymakta yani çalışmaktadırlar. Tarihsel süreçiçerisinde para olarak kullanılan şeyler değişim göstermiş ve bu durum günümüzde de devametmektedir. Genel olarak içsel değere sahip paralardan itibari paralara doğru ilerleyen budeğişim, somuttan soyuta doğru gelişmiştir. Ana akım iktisadi düşünce, parayı bir değer ölçüsüve bir mübadele aracı olarak değerlendirmenin yanı sıra bir meta olarak görmektedir. Günümüziktisat düşüncesinde para; bir mal gibi alınıp satılmakta ve ekonomik karar almada sosyal, zihnive duygusal ön yargılarımızı etkilemektedir. İslam iktisadı ise, paranın kendiliğinden hiçbirgörevi yerine getiremeyeceğini söylemektedir. Dolayıyla parayı bir meta olarak değil birmübadele aracı, bir değer ölçüsü ve değer saklama aracı olarak görmektedir. Para, mübadeleyegirdiğinde bir varlığa dönüştüğünde veya bir hizmet satın alındığında fayda sağlamışolmaktadır. Kripto para ve blok zincir teknolojisi ile birlikte gelişen yeni nesil dijital finanssektörü, ana akım iktisadın zararlarının giderilmesi ve kapitalist sistemin boyunduruğundankurtulabilmesi için “ibaha” ilkesi gereğince İslami finansa hizmet edebilir hale gelebilmektedir.Ayrıca asimetrik bilgi sorununun çözülerek maliyetlerin düşürülmesinde, sosyal dayanışmakuruluşlarında ve ülkelerin kendi aralarında kullanabilecekleri para birimleriyle bağımsız birpara politikası belirlenmesinde bu teknolojiden faydalanılabilmektedir.Modern people outsource almost all of the goods and services they use. People now puttheir labor in return for money or wages in order to buy a very important part of their needs,that is, they work. Things used as money have changed in the historical process and thissituation continues today. This change, which generally progressed from money with intrinsicvalue to fiat currencies, developed from concrete to abstract. Mainstream economic thoughtsees money as a commodity as well as a measure of value and a medium of exchange. Moneyin today’s economic thought; It is bought and sold like a commodity and affects our social,mental and emotional prejudices in economic decision making. Islamic economics, on the otherhand, says that money cannot fulfill any task by itself. Therefore, he sees money not as acommodity but as a medium of exchange, a measure of value and a means of value storage.When money is exchanged, it becomes an asset or a service is purchased. The new generationdigital finance sector, which develops with crypto money and blockchain technology, canbecome able to serve Islamic finance in accordance with the “ibaha” principle in order toeliminate the damages of mainstream economics and to get rid of the yoke of the capitalistsystem. In addition, this technology can be utilized in reducing costs by solving the asymmetricinformation problem, determining an independent monetary policy with currencies that can beused in social solidarity organizations and among countries.