Müneccimbaşı Ahmed Dede’nin Şerhu Ahlak-ı Adud adlı eseri, metin tahkiki ve değerlendirme

Abstract

MÜNECCİMBAŞI AHMED DEDE’NİN ŞERHU AHLÂK-I ADÛD ADLI ESERİ, METİN TAHKİKİ VE DEĞERLENDİRME Müneccimbaşı Ahmed Dede, XVII. yüzyılda yaşamış, tarihçi kimliği ile tanınan, farklı ilim dallarında eserler yazan önemli bir ilim adamıdır. Şerh ettiği ahlâk eseri XIV. yüzyılda yaşamış, kelamcı ve Şafî fakihi olarak bilinen AdududdînÎcî’dir. Bu risâleye beş şerh yazılmıştır. Bunlardan biri de çalışma konusu olarak seçtiğimiz Müneccimbaşı’na ait olan şerhtir. Bu çalışmada ilk amacımız daha önce yayılanmayan bu şerhi tahkik etmektir. Bununla birlikte eserin tedkîki çerçevesinde müellifin fert, aile ve siyaset ahlâkı alanlarındaki görüşlerini incelenmektir. Birinci bölümde Müneccimbaşı’nın hayatı, dönemi ve eserleri incelenmiştir. İkinci bölümde, müellifin yapmış olduğu şerh, bu alanda yazılan diğer ahlâk eserleri ile karşılaştırılarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise eser, kaynakları ve şerh tekniği itibarıyla genel bir değerlendirmeye tabî tutulmaktadır.

SERHU AHLAK-I ADUD: MUNECCIMBASI AHMED DEDE’S TREATISE, ITS CRITICAL EDITION AND EVALUATION Muneccimbasi Ahmed Dede is one of the important scholars who lived in XVII. century, wrote many works in various branches of knowledge and known as historian. The treatise which he wrote a commentary on it belongs to AdududinIci who lived in XIV. century, theologian and Shafiite jurist. There are five commentaries on this treatise. One of them belongs to Muneccimbasi and we chose that commentary as a research subject. The first aim of this research is to make a critical edition of this unpublished work. At the same time, it is studied that author’s view about the ethics of individual, family and politics. In the first chapter, life of Muneccimbasi, his period and works are examined. In the second chapter, author’s commentary has been compared with other works that is written on ethic. In the last chapter, the treatise has been evaluated through its sources and techniques of commentary.