Management accounting practices evidence from Turkey

Abstract

Son on yıllık dönemde Türkiye’deki yönetim muhasebesi uygulamaları, dünyadaki değişimin de etkisiyle önemli bir gelişme göstermiştir. Şirketler Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Ekonomik Katma Değer, Dengeli Puanlama Sistemi gibi stratejik yönetim muhasebesi araçlarını kullanmaya başlamışlardır. Bu gelişmelerin ışığında, tezin amacı yönetim muhasebesinin dünyada ve Türkiye’deki tarihsel gelişiminin incelemesi, yapılacak bir anket çalışması ile güncel portrenin çizilmesi ve dünya uygulamaları ile uyumlu olabilmek için atılması gereken adımların belirlenmesi olarak tespit edilmiştir. Türkiye’de finansal kuruluşlar dışındaki hisseleri borsada işlem gören şirketler arasında yapılan anket çalışması Türk şirketleri arasında en çok kullanılan yönetim muhasebesi aracının bütçe olduğunu, ancak bunun yanı sıra şirket yöneticilerinin son yıllarda gelişen yeni stratejik yönetim muhasebesi araçlarından da haberdar olduklarını göstermektedir. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Ekonomik Katma Değer, dengeli Puanlama yöntemlerini kullanan şirketlerin sayısının dünya genelindeki gelişmelerin çok dışında olmadığı gözlemlenmiştir. Şirket yöneticileri kullandıkları yönetim muhasebesi sistemini geliştirmek konusunda oldukça istekli olduklarını göstermişlerdir. Geliştirilmesi gereken konular arasında kullanılan bilgi teknolojilerinin gelişimi en önemli sırayı almakla birlikte, kullanıcıların eğitilmesi ve yeni yöntemlerin yöneticilere tanıtılması konuları da dile getirilen hususlar arasındadır.

During last decade, management accounting in Turkey experienced significant developments under the effect of worldwide trends. Companies started to use strategic management accounting tools like Activity Based Costing (ABC), Economic Value Added (EVA), Balanced Scorecard (BSC), etc. Under these developments, the purpose of the thesis is to review the historical development of management accounting in Turkey and in the world, draw current picture of management accounting in Turkey with a survey and comment on development needs in order to be in line with worldwide developments. Survey conducted within the publicly traded non-financial corporations in Turkey showed that although budget is still the most important management accounting tool, companies are also aware of new strategic management accounting tools introduced during the last two decades. Percentage of companies who use ABC, EVA and BSC is not very different from worldwide trends. Company managements are enthusiastic in developing their current management accounting system. Although greatest importance is given to the improvement of IT system used, training needs for users and introduction of new management accounting tools to managers are also noted by participants.