XVIII. Yüzyıl Osmanlı toplumunda kredi

Abstract

XIII. YÜZYIL OSMANLI TOPLUMUNDA KREDİ 18. yüzyıl İstanbul'unda kreditör olarak yeniçeri ocağı bezirganı, sarraf, muameleci ve murabahacılarla karşılaşılmaktadır. Çalışmada bu kreditörlerin temel işlevleri, kredi arzı ve kredi kaynakları, işlem hacimleri, işlem türleri ve uyguladıkları murabaha oranı İstanbul Ahkam defterleri esas alınarak ortaya konmaya çalışıldı. Yeniçeri ocağı bezirganlığı devlet tarafından ihdas edilmiş bir vazife, sarraflık ise devletin gedik usulüyle düzenlediği bir meslektir. Murabahacılık ve muameleciliğin ise benzer bir statüye sahip olmadığı anlaşılmaktadır. Yeniçeri ocağı bezirganlarının temel işlevinin, yeniçeri ocağında görevli rütbeli subay ve ağaların gerek ayni mal ihtiyaçlarını gerekse her türlü nakit kredi ihtiyaçlarını karşılama olduğu görülmektedir. Ocak bezirganları bu vazifeyi ifa ederken ortakları olan sarraflardan destek aldıkları gibi devlet de dahil çeşitli kurum ve şahıslardan kredi alıyorlardı. Sarrafların temel işlevinin ise başta askeri zümre olmak üzere bir çok kurum ve şahıs için kredi temini olduğu söylenebilir. Özellikle askeri zümrenin, gerek iltizam ve malikane ihaleleri için gerek devlet hizmetlerini yürütmek ve sair şahsi masraflarını karşılamak için sarraflardan kredi aldığı görülmektedir. Muhtelif kişilere kredi veren muameleci ve murabahacıların % 15 olarak belirlenen kanuni murabaha haddinin üzerinde murabaha almaya çalıştıkları dikkat çekmektedir. İstanbul söz konusu olunca bu kimselerin uzak bölgelere nazaran zulüm ve baskılarının az olduğu anlaşılmaktadır. INHALTSANGABE KREDİT IN XVIII. JAHRHUNDERT OSMANİSCHER GESELLSCHAFT In 18. Jahrhundert findet man jüdischer Händler der Janitscharenorganisation, Geldwechsler, Wucherer, Zinswucherer als Kreditor in İstanbul. In dieser wissenschaflicher Arbeit hat man sich bemüht, die Grundfunktionen, Kredit Angebot und Nachfragen, Kreditvolumen, Zinssätze und Artformalitäten dieser Kreditor zur Sprache zu bringen. Jüdischer Händler der Janitscharenorganisation ist einer Dienststelle, die von dem Reich ausgestellt ist. Wechselgeschäft ist ein Beruf, die das Reich aufgestellt hat. Aber Wucher hat keinen ähnlichen Zustand. Die Grundfunktion der jüdischen Händler ist alle Nachfrage der Offiziere der Janitscharenorganisation zu decken. Die jüdischen Händler genügen ihre Pflicht mit ihren Teilhabern und sie machen Schulden bei verschiedenen Vereine und Personen. Die Geldwechsler machen Schulden und eröffnen Kredit für verschiedene Vereine und Personen, besonders für Offiziere. Aber die Wucherer und Zinswucherer eröffnen nur mit eigenem Vermögen Kredit. Obwohl die gesetzliche Wucherzinsen % 15 war, hatten die Wucherer über diese Zinssatz Zinswucher einnehmen bemüht.