Çöven otu ekstresi yüklü kitosan nanopartikülleri içeren deneysel beyazlatma jelinin beyazlatma etkinliğinin ve diş yüzeyinde meydana getirdiği etkilerin değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bu in-vitro çalışmanın amacı kontrollü salım özelliğine sahip çöven otu (Gypsophila arrostii) ekstresi yüklü kitosan nanopartikülleri içeren deneysel ev tipi beyazlatma jelleri ile hidrojen peroksit (HP) veya karbamid peroksit (KP) içerikli ev tipi jellerin beyazlatma etkinliği ve mine üzerindeki etkilerinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Doksan altı adet sağlam insan premolar dişi; Negatif kontrol (NK) ve deneysel gruplar: %6 HP Opalescence Go™, Ultradent (OGO), %16 KP Opalescence™ PF, Ultradent (OPF), Kitosan (KT), Çöven otu ekstresi (Ç), Çöven otu ekstresi yüklü kitosan nanopartikülleri (F), %6 HP eklenmiş F (FHP), %16 KP eklenmiş F (FKP) olmak üzere 8 gruba (n=12) ayrıldı. NK dışında kalan gruplara 2 hafta boyunca beyazlatma prosedürleri uygulandı. Beyazlatma öncesi ve sonrası örneklerin mikrosertlik (HMV-2, Shimadzu), pürüzlülük (Surftest SJ-210, Mitutoyo) ve floresans değişimleri (FluoreCam, Daraza) ölçüldü; yüzey yapıları, alan emisyonlu taramalı elektron mikroskobu (FESEM) (Apreo S2, ThermoFischer Scientific) ile incelendi. Renk ölçümleri, beyazlatma öncesinde, tedavi sırasında (7. gün), uygulama bittikten 24 saat sonra, 14. günde ve 6. ayda Easyshade-V (VITA) ile gerçekleştirildi. Veriler p<0,05 anlamlılık düzeyinde analiz edildi. (SPSS 23.0) Bulgular: FKP, FHP, OPF ve OGO grupları ΔE00>5,4 eşik değeriyle 'mükemmel beyazlatma etkinliği' göstermiştir. F grubu tek başına beyazlatma etkisi göstermese de mikrosertlik değerlerini arttırmış, mineral içeriğini korumuş ve yüzey pürüzlüğü değerlerini azaltmıştır. FESEM görüntülerinde, peroksit bazlı jeller uygulanan örneklerde sığ aşınma, artan pürüzlülük ve yüzey değişiklikleri gözlemlenmiştir. Sonuç: Kontrollü salım özellikli çöven otu ekstresi yüklü kitosan nanopartikül ilaveli peroksit içerikli deneysel ev tipi beyazlatma jelleri, mine yapısal özelliklerini muhafaza ederek etkili bir beyazlatma sağlamaları nedeniyle alternatif ve umut verici bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir.

Objective: The aim of this in-vitro study was to comparatively evaluate the whitening efficacy and enamel effects of experimental home whitening gels containing chitosan nanoparticles loaded with controlled release Gypsophila arrostii extract and home whitening gels containing Hydrogen Peroxide (HP) or Carbamide Peroxide (CP). Materials and Methods: Ninety-six sound human premolar teeth were divided into 8 groups (n=12) as Negative control (NK) and experimental groups: 6% HP Opalescence Go™, Ultradent (OGO), 16% KP Opalescence™ PF, Ultradent (OPF), Chitosan (KT), Gypsophila extract (Ç), Gypsophila extract loaded chitosan nanoparticles (F), 6% HP added F (FHP), 16% CP added F (FKP). Bleaching procedures were applied to the remaining groups except NK for 2 weeks. Microhardness (HMV-2, Shimadzu), roughness (Surftest SJ-210, Mitutoyo) and fluorescence changes (FluoreCam, Daraza) of the samples before and after bleaching were measured, and the surface structures were examined by field emission scanning electron microscopy (FESEM) (Apreo S2, ThermoFischer Scientific). Color measurements were performed with Easyshade-V (VITA) before bleaching, during treatment (7th day), 24 hours after the end of the application, 14th day, and 6 months. Data were analyzed at p<0.05 significance level (SPSS 23.0). Results: FKP, FHP, OPF, and OGO groups showed ‘excellent whitening efficacy’ with a threshold value of ΔE00>5.4. Although Group F did not demonstrate a whitening effect, it enhanced microhardness, preserved mineral content, and reduced surface roughness. In FESEM images, shallow wear, increased roughness, and surface changes were observed in samples with peroxide-based gels. Conclusion: Experimental home bleaching gels containing peroxide and chitosan nanoparticles loaded with controlled-release Gypsophila arrostii extract can be considered as an alternative and promising approach as they provide effective whitening while preserving the structural properties of enamel.