Hicri IV.(X.) yüzyılda Dımaşk’ta ulema ve ilmi hayat

Abstract

IV. (X.) asır genelde İslâm tarihi içinde özelde Dımaşk şehri için önemli bir tarihî dönemeçte yer almaktadır. Bölge hem siyasî açıdan farklı yönetimlere tanıklık etmiştir hem Sünnî ve Şiî anlayışa sahip bu farklı siyasî yönetimler Dımaşk tarih ve kültüründe ileriye dönük önemli izler bırakmıştır. Bugüne dek devam eden tarihî süreçte ve bilhassa günümüzde tanık olunan farklı i‘tikâdî ve amelî mezheplerin bölgedeki oluşumlarını anlayabilmek için, söz konusu dönemi iyi anlaşılması ve değerlendirilmesi gereği bir gerçeklik olarak kendini göstermiştir. İlimler tarihi açısında konuya yaklaşıldığında ise; farklı ilim dallarının oluşum ve gelişim safahâtı açısından da Dımaşk’ın üzerinde durulması icap eden bir bölge olduğu ortadır. Husûsen ise; ulemâ ve siyâsî erk arasındaki ilişkiler itibariyle IV. (X.) asır, ilim geleneğini şekillendiren unsurları açıklamak açısından canlılığını muhafaza eden bir dönem olarak tanımlanmalıdır. Söz konusu asrın, tam mânâsıyla tarih içindeki yerinin ve öneminin belirlenebilmesi ise, öncesi ve sonrası ile birlikte bu asrın değerlendirilmesi ile mümkün olacaktır.IV. (X.) century takes part in a historic turn, in general for Islamic history and in particular for the city of Damascus. The region has witnessed different political regimes and governments which are Sunni and Shii, who has left a significant mark in the history of Damascus. In order to understand the emergence of varied schools of Islamic theology and jurisprudence in the region, witnessed throughout the historical period and especially today, the era at issue should be understood and evaluated elaborately. When the topic is approached from the standpoint of the history of Islamic sciences, in terms of formation and development periods of various branches of Islamic sciences, it is obvious that Damascus is a region which should be put emphasis on. Particularly, with respect to the relations between the scholars and the political power, IV. (X.) century should be described as a period preserving its vitality in terms of explaining the factors shaping the scientific tradition. Determining exactly the place and the importance of the era in the history shall be possible by evaluating the era with its before and after.