Medenî usûl hukukunda dava değeri

Abstract

Medenî usûl hukuku, pek çok usûlî mesele bakımından dava değerini esas almıştır. Bununla birlikte, bu belirleyicinin nereden geldiği ve alternatif belirleyicilerin olup olmadığı hususları açıklanmaya muhtaç niteliktedir. Bu nedenle, dava değeri kavramı hakkında bilgi verildikten sonra, bu kavramın tarihsel kökenleri ve alternatif belirleyiciler ile mukayeseli hukuktaki sistemler öncelikle inceleme konusu yapılmıştır. Yine dava değerine bağlı sınırlandırmaların temel haklar ve yargılama ilkeleri olan ilişkisi de ilk bölümde ele alınmıştır. Pek çok usûlî mesele bakımından bir belirleyici olarak dava değeri esas alındığından, dava değerinin belirlenmesinin özel önemi bulunmaktadır. Dava değerinin ne şekilde belirleneceği hukukumuzda düzenlenmiş değildir. Bu meyanda, özellikle yargı içtihatları ve mukayeseli hukuktaki düzenlemeler yol gösterici niteliktedir. Çalışmamızda özellik arz eden usûlî durumlar göz önüne alınarak dava değerinin önemi ve belirlenmesi detaylı şekilde incelenmiştir. Çalışmamızın son bölümünde, her bir dava türü bakımından dava değeri kavramı özel olarak incelenmiş, çeşitli usûlî meselelerde dava değerinin etkisi araştırılmış ve uyuşmazlık konusunun değerinin alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri bakımından etkisi hakkında açıklamalar yapılmıştır.

Civil procedure law is based on value in dispute in terms of many procedural issues. In addition to this, where this determinant comes from and whether there are alternative determinants remains to be clarified. For this reason, after giving information about the concept of value in dispute, the historical origins of this concept and alternative determinants and systems in comparative law are primarily examined. Again, the relationship of limitations based on value in dispute with fundamental rights and and principles of jurisdiction is also discussed in the first section. Since the value in dispute is taken as a determinant for many procedural issues, the question of how to determine this value has special importance. We have to state that there are no regulation in our law to answer this question. In this respect, especially case law and regulations in comparative law is guiding. In this study, the importance and determination of value in dispute are examined in detail, taking into account peculiar procedural matters. In the last part of this study, the concept of value in dispute of each type of case has been specifically examined, the effect of this concept on various procedural issues has been investigated, and explanations have been made about the effect of value in dispute in terms of alternative dispute resolutions.